စတာမာက အာဖဂန်နစ္စတန်ရှိ NATO တပ်ဖွဲ့ဝင်များအကြောင်း ထရမ့်၏ ‘စက်ဆုပ်ဖွယ်’ ပြောဆိုချက်များကို ရှုတ်ချ

(SeaPRwire) –   ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ကီးယာ စတာမာသည် အမေရိကန်မဟုတ်သော NATO တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အာဖဂန်စစ်ပွဲအတွင်း ရှေ့တန်းမျဉ်းမှ “ နည်းနည်းအနောက်ဘက်တွင် နေခဲ့ကြသည်” ဟူသော ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ မှားယွင်းသော ပြောဆိုချက်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခဲ့သည်။

စတာမက “ သမ္မတ ထရမ့်၏ ပြောဆိုချက်များသည် စော်ကားမှုဖြစ်ပြီး ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရလျှင် စက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်းသည်ဟု ကျွန်ုပ်မှတ်ယူပါသည်” ဟု သောကြာနေ့က ပြောကြားခဲ့ပြီး ထိုမှတ်ချက်များက နိုင်ငံတဝှမ်းလုံးတွင် “ ထိုကဲ့သို့သော စိတ်ထိခိုက်မှု” ဖြစ်စေခဲ့သည်ကို သူ အံ့အားသင့်မှုမရှိကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

စတာမသည် “ အာဖဂန်နစ္စတန်တွင် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၅၇ ဦး” အား ဂုဏ်ပြုဂုဏ်ယူခဲ့ပြီး ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းအတွက် သူတို့ပေးဆပ်ခဲ့သော အဖိုးတန်စွန့်လွှတ်မှုကို ဘယ်တော့မှ မေ့လျော့မည်မဟုတ်ကြောင်း ကတိပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ကြသော များစွာသောသူများအား “ အချို့မှာ ဘဝပြောင်းလဲသွားစေသည့်” ဒဏ်ရာများဖြင့် ရှိခဲ့ကြသည်ကိုလည်း လေးစားဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။

အချို့က ထရမ့်ထံမှ တောင်းပန်ချက်တောင်းဆိုနေကြောင်း ပြောပြခံရသောအခါ ယူကေ ဝန်ကြီးချုပ်သည် သမ္မတအား တောင်းပန်ရန် တိုက်တွန်းခြင်းမပြုသော်လည်း သဘောတူညီပုံရသည်။

“ ကျွန်ုပ်သည် ထိုကဲ့သို့ မှားယွင်းပြောမိခဲ့လျှင်၊ သို့မဟုတ် ထိုစကားလုံးများကို ပြောမိခဲ့လျှင် ကျွန်ုပ်သည် မုချတောင်းပန်ပါမည်” ဟု သူကပြောခဲ့သည်။

ထရမ့်၏ ကုန်သွယ်မှုအကောက်ခွန် ခြိမ်းခြောက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည့် ယခင်အပတ်ကကဲ့သို့ပင် စတာမသည် ယူကေနှင့် အမေရိကန်ကြားရှိ “ အလွန်နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေး” ၏ အရေးပါမှုကို ထပ်လောင်းအလေးပေးပြောကြားခဲ့သော်လည်း ထိုမဟာမိတ်ဖွဲ့စည်းမှုကြောင့်သာ ယူကေသည် “ အာဖဂန်နစ္စတန်တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ တန်ဖိုးများအတွက် အမေရိကန်များနှင့်အတူ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

British veterans charity ၏ အဆိုအရ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များအနက် အာဖဂန်စစ်ပွဲတွင် တပ်သား ၃,၄၈၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် ၂,၃၀၀ ကျော်မှာ အမေရိကန် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။

TIME သည် မှတ်ချက်ရယူရန် အိမ်ဖြူတော်သို့ ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့က ကျင်းပခဲ့သော တစ်ခုအတွင်း ထရမ့်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လိုအပ်လာပါက NATO က ပံ့ပိုးပေးမည်လားဆိုတာ သူမသေချာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ကျွန်တော်တို့ဟာ သူတို့ကို ဘယ်တော့မှ မလိုအပ်ခဲ့ဘူး၊ သူတို့ကို တကယ်တော့ ဘာမှ ဘယ်တော့မှ မတောင်းဆိုခဲ့ဘူး။ သိလား၊ သူတို့က အာဖဂန်နစ္စတန်ကို တပ်တချို့ စေလွှတ်ခဲ့တယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဟိုဟာဒီဟာ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ ပြောကြမယ်၊ သူတို့ လုပ်ခဲ့တယ်၊ သူတို့က နည်းနည်းအနောက်ဘက်မှာ နေခဲ့တယ်၊ ရှေ့တန်းကနေ နည်းနည်းဝေးဝေးမှာ နေခဲ့တယ်” ဟု သူက ပြောဆိုခဲ့သည်။

ထရမ့်သည် ဂရင်းလန်းကျွန်းကို သိမ်းပိုက်ရန် သူ၏ အငြင်းပွားဖွယ် ကြိုးပမ်းမှုနှင့်ပတ်သက်၍ NATO နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့အပေါ် မကျေနပ်ချက်များကို ထပ်ကာထပ်ကာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။

NATO ၏ ပုဒ်မ ၅ တွင် အဖွဲ့ဝင်အားလုံးက “ ဥရောပ သို့မဟုတ် မြောက်အမေရိကရှိ ၎င်းတို့အနက် တစ်ဦးတစ်ယောက် သို့မဟုတ် တစ်ဦးထက်ပိုသော သူများအပေါ် လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုကို ၎င်းတို့အားလုံးအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်” ဟု ဖော်ပြထားပြီး ၂၀၀၁ ခုနှစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ၉/၁၁ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ၏ နောက်ဆက်တွဲတွင် တစ်ကြိမ်သာ အသက်ဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။

ယခင်ယူကေဝန်ကြီးချုပ် တိုနီ ဘလဲသည် ၉/၁၁ အပြီးတွင် အယ်လ်ကိုင်းဒါးတိုက်ခိုက်မှုများအား တုံ့ပြန်ရာတွင် အမေရိကန်နှင့် “ ပခုံးချင်းယှဉ်တွဲ ရပ်တည်မည်” ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတပ်များသည် အာဖဂန်စစ်ပွဲတွင် ကဏ္ဍတစ်ရပ်မှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။

မကြာသေးမီက ၏ အမှုဆောင်ဘုတ်အဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသော ဘလဲသည် သောကြာနေ့က သမ္မတ၏ ပြောဆိုချက်များကို တုံ့ပြန်ခဲ့သော်လည်း ထရမ့်အမည်ကို မဖော်ပြခဲ့ပေ။

ယခင်လေဘာပါတီ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက TIME သို့ အီးမေးလ်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်မှာ- “ တိုနီ ဘလဲသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအပေါ် ၉/၁၁ တိုက်ခိုက်မှုများ နောက်ပိုင်းတွင် အကြမ်းဖက်ဝါဒတိုက်ဖျက်ရေး ရှေ့တန်းတွင် ဗြိတိသျှတပ်များ အာဖဂန်နစ္စတန်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ကြီးမားလှသည့် စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုနှင့် အဖိုးတန်ဆပ်ကပ်မှုကို သိရှိပြီး ကျေးဇူးတင်စွာဖြင့် အမြဲအမှတ်ရနေမည် ဖြစ်သည်။”

ဗြိတိသျှ ဥပဒေပြုသူများစွာက ပိုမိုပြင်းထန်သော ထုတ်ပြန်ချက်များ ထုတ်ပြန်ကာ ထရမ့်၏ မှားယွင်းသော ပြောဆိုချက်များကို တိုက်ရိုက် ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။

ဗြိတိန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဂျွန်ဟိလီက- “ ယူကေနှင့် NATO မဟာမိတ်များသည် အမေရိကန်၏ တောင်းဆိုချက်ကို လက်ခံဖြေကြားခဲ့ကြသည်။ ထိုဗြိတိသျှတပ်သားများကို သူတို့ဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံ၏ ဝန်ဆောင်မှုအတွက် အသက်ပေးခဲ့ကြသော သူရဲကောင်းများအဖြစ် အမှတ်ရသင့်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုယ်တိုင် အာဖဂန်နစ္စတန်တွင် ခရီးစဉ်ငါးကြိမ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူ ယူကေ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အလစ်စတာ ကာန်စ်က ထရမ့်၏ ပြောဆိုချက်များကို “ လုံးဝ ရယ်စရာကောင်းသည်” ဟု ရှုတ်ချခဲ့သည်။

“ နိုင်ငံပေါင်းစုံမှ ရဲရင့်သတ္တိရှိပြီး ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော တပ်မတော်သားများစွ