ကස්තුන්ගේ පරිත්‍යය ගම්යේට වගාව සහ ගමඟිගත ක්‍රියාවලිය අධිරාජයේ බලය යටතේ තරඟයට නම් දේශනය කිරීම

(SeaPRwire) –   အီရန်စစ်ပွဲ၏ ပထမဆုံးရက်ပိုင်းအတွင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Pete Hegseth က အမေရိကန်သည် တစ်ပတ်အတွင်း “ ယှဉ်ပြိုင်မှုမရှိသော လေကြောင်းပိုင်နက်” ကို ရရှိမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သူက အီရန်တွင် “ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး မရှိ” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ သမ္မတ Donald Trump ကလည်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က အလားတူ ပြောဆိုခဲ့ပြီး အီရန်တွင် “ စောင့်ကြည့်သူများ မရှိ၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး မရှိ၊ ရေဒါ မရှိ” နှင့် အမေရိကန် လေယာဉ်များသည် “ ကျွန်ုပ်တို့ လိုချင်တာကို ရှာဖွေနေပြီး ကျွန်ုပ်တို့ ထိမှန်နေသည်” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။

အီရန်အပေါ် အမေရိကန်၏ လေကြောင်းအသာစီးရမှု အပြည့်အဝ ရှိသည်ဆိုသော ထိုဖော်ပြချက်များသည် သောကြာနေ့တွင် အမေရိကန် စစ်လေယာဉ်နှစ်စင်း နာရီပိုင်းအတွင်း ပျက်ကျခဲ့ပြီးနောက် ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရသည်။ အီရန်တောင်ပိုင်းတွင် F-15E တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဉ်တစ်စင်း ပျက်ကျခဲ့ပြီး ထိုနေ့မှာပင် အီရန်စစ်တပ်က Strait of Hormuz အနီးတွင် ပစ်ခတ်မှုမှန်းဆဒုံးကျည်ဖြင့် A-10 Thunderbolt ကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ပင်တဂွန်မှ ယင်းဖြစ်ရပ်နှစ်ခုအပေါ် အများပြည်သူသို့ ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း မရှိသေးသော်လည်း အမေရိကန်အရာရှိများက New York Times သို့ ပြောကြားရာတွင် A-10 သည် ကူဝိတ်တွင် ပျက်ကျခဲ့ပြီး လေယာဉ်မှူးကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ F-15 လေယာဉ်မှူးကိုလည်း ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ဒုတိယမြောက် အမှုထမ်းအတွက် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်သည်။

Washington Post ၏ အဆိုအရ F-15 အမှုထမ်းကို ရှာဖွေရန် ကြိုးပမ်းနေစဉ် Black Hawk ရဟတ်ယာဉ်နှစ်စင်း ထိခိုက်ခဲ့သော်လည်း ဆက်လက်ပျံသန်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အီရန်၏ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စွမ်းရည်များအပေါ် အမေရိကန် စစ်ရေးစီမံကိန်းရေးဆွဲသူများ၏ ထင်ရှားသော မှားယွင်းတွက်ချက်မှုသည် Trump က ပဋိပက္ခတွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ပါဝင်ပတ်သက်ရန် စဉ်းစားနေချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး သူ၏ အစီအစဉ်များကို ရှုပ်ထွေးစေနိုင်သည်။

စနေနေ့တွင် သူက Strait of Hormuz ကို မဖွင့်လှစ်ပါက အီရန်ကို “ ငရဲ” ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။

“ကျွန်တော် အီရန်ကို စာချုပ်ချုပ်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် Hormuz Strait ကို ဖွင့်လှစ်ဖို့ ၁၀ ရက် ပေးခဲ့တာကို မှတ်မိလား။ အချိန်ကုန်လွန်နေပြီ – သူတို့အပေါ် ငရဲမီးကျရောက်ဖို့ ၄၈ နာရီပဲ ကျန်တော့တယ်။ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတော်အပေါင်းနှင့်အတူ!” ဟု သူက Truth Social တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်က အမေရိကန် တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်ကို မည်သို့ ပစ်ချခဲ့သနည်း။

စနေနေ့တွင် အီရန်စစ်တပ်က ၎င်း၏ အသစ်တီထွင်ထားသော လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်ကို အသုံးပြု၍ အမေရိကန် တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်ကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြောင်းနှင့် နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ လေကြောင်းပိုင်နက်ကို “ အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်မည်” ဖြစ်ကြောင်း အီရန် နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများက ဖော်ပြသည်။

“ရန်သူက သိထားသင့်တာကတော့ ဒီနိုင်ငံရဲ့ လူငယ်သိပ္ပံပညာရှင်တွေနဲ့ ဂုဏ်ယူဖွယ် လူငယ်တွေ တည်ဆောက်ထားတဲ့ အသစ်တီထွင်ထားတဲ့ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ဟာ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ ကောင်းကင်ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပြီး တစ်ခုပြီးတစ်ခု အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေမှာ… ရန်သူရဲ့ အရှက်တကွဲဖြစ်မှုကို ကမ္ဘာကို အရင်ထက် ပိုပြီး သက်သေပြမှာပါ” ဟု အီရန်၏ Khatam al-Anbiya ပူးတွဲစစ်ဌာနချုပ် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်သည် ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ထုတ်လုပ်သော တိုတောင်း၊ အလတ်စားနှင့် အဝေးပစ် ပစ်ခတ်မှုမှန်းဆဒုံးကျည်များဖြင့် အလွှာလိုက် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ Bavar-373 အဝေးပစ် မိုဘိုင်းဒုံးကျည်စနစ်သည် ၎င်း၏ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုတွင် အဆင့်အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုစနစ်သည် ရုရှားလုပ် S-300 နှင့်အတူ လုပ်ဆောင်သည်။

အစ္စရေးက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ၎င်း၏ နျူကလီးယား အဆောက်အအုံများအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အီရန်၏ S-300 စွမ်းရည်များစွာကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးနှစ်ခုစလုံးသည် စစ်ပွဲ၏ ပထမရက်ပိုင်းအတွင်း ၎င်း၏ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးများကို ဖျက်ဆီးရန် အင်အားကို အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။

သို့သော် လွန်ခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်များက အီရန်သည် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စွမ်းရည်အချို့ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

“မှားယွင်းမှု မရှိပါစေနဲ့၊ အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့ ရွေးချယ်ထားတဲ့ ပစ်ခတ်မှုမှန်းဆဒုံးကျည်စနစ်တွေ ရှိနေပါသေးတယ်… ဒါ့အပြင် အနိမ့်ဆုံး အမြင့်မှာ ပျံသန်းနေမယ်ဆိုရင် အန္တရာယ်ကို ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်တဲ့ ပခုံးထမ်းဒုံးကျည်တွေလည်း ရှိပါတယ်” ဟု Foundation for Defense of Democracies မှ အီရန်အစီအစဉ် ဒါရိုက်တာ Behnam Ben Taleblu က သောကြာနေ့တွင် Fox News သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလထုတ် Financial Times သတင်းစာတွင် အီရန်သည် ၎င်း၏ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်များကို အားဖြည့်ရန်နှင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်အတွက် အဆင့်မြင့် ပခုံးထမ်းဒုံးကျည် ထောင်ပေါင်းများစွာကို ရုရှားထံမှ ဝယ်ယူရန်အတွက် ဒေါ်လာ သန်းပေါင်းများစွာ တန်သော လက်နက်အရောင်းအဝယ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ထိုစနစ်ဖြစ်သော Verba သည် ရုရှား၏ အဆင့်မြင့် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပျံသန်းနေသော ဒုံးကျည်များ၊ အနိမ့်ပျံသန်းနေသော လေယာဉ်များနှင့် မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များကို ပစ်မှတ်ထားနိုင်သော အနီအောက်ရောင်ခြည်လမ်းညွှန်ဒုံးကျည်များကို ပစ်ခတ်သည့် ပခုံးထမ်းစနစ်ဖြစ်သည်။

ထိုအရောင်းအဝယ်သည် ၂၀၂၇ မှ ၂၀၂၉ အထိ ဖြစ်သော်လည်း Financial Times က ပို့ဆောင်မှုအချို့ကို စောလျင်စွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားသည် အမေရိကန် စစ်အင်အားများ၊ သင်္ဘောများနှင့် လေယာဉ်များ၏ တည်နေရာများ အပါအဝင် အချက်အလက်များကို အီရန်သို့ ပေးပို့ခဲ့ကြောင်းလည်း သတင်းများအရ သိရသည်။

F-15 ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်းသည် ပဋိပက္ခ စတင်ကတည်းက အီရန်နယ်မြေတွင် အမေရိကန် တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်တစ်စင်း ပျက်ကျခဲ့သည့် ပထမဆုံး သိရှိရသော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

TIME ၏ မှတ်ချက်တောင်းခံမှုကို ပင်တဂွန်နှင့် အိမ်ဖြူတော်တို့က ချက်ချင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိပါ။

U.S. Central Command က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်တွင် လက်ရှိစစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်သည် မစ်ရှင်ပေါင်း ၁၃,၀၀၀ ကျော်ကို ပျံသန်းခဲ့ပြီး ပစ်မှတ်ပေါင်း ၁၂,၃၀၀ ကျော်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်များအတွက် ပိုမိုနှေးကွေးပြီး ပိုမိုထိခိုက်လွယ်သော B-52 ဗုံးကြဲလေယာဉ်များကိုလည်း ပျံသန်းခဲ့သည် – အီရန်၏ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်များ သိသိသာသာ ပျက်စီးသွားကြောင်း ဖော်ပြသည်။

ပျောက်ဆုံးနေသော အမေရိကန် အမှုထမ်းကို ရှာဖွေရန် ပြိုင်ပွဲ

အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) က လေယာဉ်မှူး၏ လေယာဉ်ပျက်ကျခဲ့သည့် နေရာအနီးတွင် ရှာဖွေနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း အီရန်အရာရှိများက သောကြာနေ့တွင် ဒေသခံများကို ထွက်သွားပြီး F-15 အမှုထမ်းကို ရှာဖွေရန် အများပြည်သူသို့ တောင်းဆိုခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၀,၀၀၀ နှင့် ညီမျှသော ဆုကြေးငွေကို ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။

သောကြာနေ့တွင် ပျောက်ဆုံးနေသော F-15 အမှုထမ်းကို ရှာဖွေရန် ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

“ဒါဟာ အလွန်ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုပါ” ဟု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Houston Cantwell က သောကြာနေ့တွင် TIME သို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး ရန်သူ့နယ်မြေတွင် အမှုထမ်းတစ်ဦးကို ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းခဲ့သည်။ “အရေးအကြီးဆုံး အချက်အလက်ကတော့ လေကြောင်းအမှုထမ်းရဲ့ တည်နေရာပါပဲ။ အဲဒီအချက်အလက်ကို ရဖို့ အရမ်းခက်ခဲပါတယ်။”

TIME နှင့် စကားပြောခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Thomas Kunkel ၏ အဆိုအရ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့သည် ၁၀ မှ ၂၀ ဦးခန့် ရှိနိုင်ပြီး ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် တပ်ဆင်ထားပြီး လျှပ်စစ်ဂျမ်မင်း လေယာဉ်နှင့် မြေပြင်တပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် အလွန်အမင်း သံချပ်ကာတပ်ဆင်ထားသော A-10 တို့သည် ထိုလုပ်ငန်းစဉ်အတွက် မြေပြင်အကာအကွယ်ကို ပေးစွမ်းနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

သောကြာနေ့တွင် ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း အမေရိကန် လေတပ် UH-60 Black Hawk ရဟတ်ယာဉ်သည် အီရန် မြေပြင်ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ထိခိုက်ခဲ့ကြောင်း အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေး အရာရှိများက ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ရဟတ်ယာဉ် အမှုထမ်းသည် အီရတ်သို့ လုံခြုံစွာ ပြန်လည်ထွက်ခွာနိုင်ခဲ့သည်။

အစ္စရေးသည် ပျောက်ဆုံးနေသော အမှုထမ်း ပျောက်ဆုံးနေသည်ဟု ယုံကြည်ရသည့် ဒေသပေါ်တွင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ကူညီရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း New York Times ၏ အဆိုအရ သိရသည်။

Cantwell ၏ အဆိုပါ ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်အတွက် အကြီးမားဆုံး စိုးရိမ်ပူပန်မှုမှာ ဖမ်းဆီးခံရနိုင်ခြေဖြစ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် “ အီရန်လူမျိုးများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ လေယာဉ်မှူးတစ်ဦးကို ရရှိရန်ထက် ဘာကိုမှ ပိုမိုမလိုချင်ကြ” ဟု သူက ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန် နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများက A-10 ကို သောကြာနေ့တွင် ပစ်ခတ်မှုမှန်းဆဒုံးကျည်ဖြင့် ပစ်ချခဲ့သည်ဟု ဆိုသော ဗီဒီယိုကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများက လေယာဉ်ကို Qeshm နှင့် Hengam ကျွန်းများကြားတွင် ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အမေရိကန် အရာရှိများက လေယာဉ် မည်သို့ ပစ်ချခံရသည်ကို မှတ်ချက်မပေးခဲ့ပါ။