ထိုင်းရန်းပါတီက ဟော်မွတ်စလိုင်း ရေလက်ကြားမှာ သင်္ဘောနှစ်စီးဖမ်းဆီးလိုက်ပါတယ်လို့ ပါးပါးမြွက်ပါတယ်၊ အီရန် အကြံပေးသူကတော့ အပစ်အပွတ်ဟုတ်တာမရှိဘူးလို့ ငြင်းခုံပပါတယ်။

(SeaPRwire) –   အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့မှုများကြားတွင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၌ သင်္ဘောနှစ်စင်းကို ဖမ်းဆီးရမိကြောင်း အီရန်နိုင်ငံက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်မှာ သမ္မတ Donald Trump က အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သက်တမ်းတိုးကြောင်း ကြေညာပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Islamic Revolutionary Guard Corps Navy က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့နံနက်ပိုင်းတွင် ရေကြောင်းဆိုင်ရာ ချိုးဖောက်မှုများကို အကြောင်းပြကာ သင်္ဘောနှစ်စင်းကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများ၏ အဆိုအရ အဆိုပါသင်္ဘောများကို အီရန်ဆိပ်ကမ်းများသို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီဖြစ်သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စစ်ပွဲစတင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အီရန်က သင်္ဘောများကို ပထမဆုံးအကြိမ် ဖမ်းဆီးခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာ့ရေနံထုတ်လုပ်မှု၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့် ဖြတ်သန်းသွားလာရာ အရေးပါသော ရေလမ်းကြောင်းအပေါ် အီရန်၏ ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားမှုကို သိသာထင်ရှားစွာ မြင့်တက်လာစေခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အစောပိုင်းတွင် United Kingdom Maritime Trade Operations agency (UKMTO) က ရေလက်ကြားအတွင်းရှိ သင်္ဘောနှစ်စင်းမှာ သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ Euphoria ဟု အမည်ရသည့် တတိယမြောက်သင်္ဘောတစ်စင်းလည်း ပစ်မှတ်ထားခံခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။

IRGC က ဖမ်းဆီးခဲ့သည့် သင်္ဘောနှစ်စင်းမှာ MSC Francesca နှင့် Epaminondas ဖြစ်ကြောင်း အီရန်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့သည်။

ရေလက်ကြားအတွင်း ဖြစ်ပွားနေသော မငြိမ်သက်မှုများသည် အမေရိကန်-အီရန်တို့၏ အသစ်သက်တမ်းတိုးထားပြီး ပျက်စီးလွယ်သည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအပေါ် ဖိအားများ ပိုမိုသက်ရောက်စေသည်။

ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမာባድမြို့တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် အသင့်ရှိနေသော်လည်း အီရန်ဘက်က ပါဝင်ရန် အစီအစဉ်ရှိမရှိမှာ မသေချာသေးပေ။

အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ရန် စီစဉ်ထားသည့် ဒုတိယသမ္မတ J.D. Vance မှာ အီရန်အရာရှိများထံမှ သတင်းစကားကို စောင့်ဆိုင်းနေရသဖြင့် ခရီးစဉ်ရပ်နားထားရသည်။

အီရန်နိုင်ငံအနေဖြင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးခြင်းကို အပြည့်အဝ သဘောတူခြင်း ရှိ၊ မရှိမှာလည်း မသေချာသေးပေ။

အီရန်ပါလီမန်ဥက္ကဋ္ဌ Mohammad Bagher Ghalibaf ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် Mahdi Mohammadi က တိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်ဆိုင်းထားခြင်းအပေါ် ပယ်ချလိုက်သည်။

“Trump ရဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးမှုက ဘာမှအဓိပ္ပာယ်မရှိပါဘူး။ ရှုံးနိမ့်နေတဲ့ဘက်က စည်းကမ်းချက်တွေကို သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။ ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့မှုတွေကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေတာဟာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာနဲ့ ဘာမှမထူးခြားတဲ့အတွက် စစ်ရေးအရ တုံ့ပြန်ရပါမယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဝါရှင်တန်အပေါ် အီရန်၏ မယုံကြည်မှုကို ပြသလျက် ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားရာတွင် “ဒါ့အပြင် Trump ရဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းတိုးမှုဟာ အံ့အားသင့်ဖွယ် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုအတွက် အချိန်ဆွဲဖို့ ကြံစည်ထားတာ သေချာပါတယ်။ အီရန်အနေနဲ့ ဦးဆောင်လှုပ်ရှားရမယ့် အချိန်ရောက်ပါပြီ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်ရေတပ်က ပိတ်ဆို့မှုကို ကျော်ဖြတ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် အီရန်သင်္ဘောတစ်စင်းကို အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီးနောက် ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုမှာ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။

ကုန်တင်သင်္ဘောကို ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် ပိတ်ဆို့မှုပြုလုပ်ခြင်း နှစ်ခုစလုံးသည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အီရန်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ငြင်းဆိုထားသည်။ အမေရိကန်ဘက်ကလည်း အီရန်သည် ကနဦး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်နေကြောင်း မကြာခဏ စွပ်စွဲထားသည်။

ယခုအခါ ရေလက်ကြားအတွင်း သင်္ဘောများ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းနှင့် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရခြင်း သတင်းများကြောင့် စစ်ပွဲကို ရေရှည်အဆုံးသတ်နိုင်မည့် လမ်းကြောင်းမှာ မသေချာတော့ပေ။

အမေရိကန်-အီရန် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ မသေချာသေး

အီရန်သတင်းဌာန Tasnim က အီရန်၏ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့သည် “ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ပါဝင်ရန် အလားအလာမရှိ” ဟု ယူဆထားကြောင်း အင်္ဂါနေ့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Esmail Baghaei က နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြားသို့ ပြောကြားရာတွင် မသေချာမှုမှာ အီရန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်မချနိုင်မှုကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ဝါရှင်တန်ထံမှ “ဆန့်ကျင်ဘက် သတင်းစကားများ” ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒီလိုဖြစ်ရတာက ဆုံးဖြတ်ချက်မချနိုင်လို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အမေရိကန်ဘက်က ပေးပို့တဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် သတင်းစကားတွေ၊ ဆန့်ကျင်ဘက် အပြုအမူတွေနဲ့ လက်ခံနိုင်စရာမရှိတဲ့ လုပ်ရပ်တွေကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ကနဦး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးခဲ့ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ဆွေးနွေးပွဲများကို လက်ခံကျင်းပပေးမည့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံက နှစ်ဖက်စလုံးကို ဆွေးနွေးပွဲစားပွဲဝိုင်းသို့ ပြန်လာရန် တိုက်တွန်းနေဆဲဖြစ်သည်။

“သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သက်တမ်းတိုးပေးဖို့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကို သဘောတူပေးတဲ့အတွက် သမ္မတ Trump ကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ နှစ်ဖက်စလုံးက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဆက်လက်လိုက်နာပြီး အစ္စလာမာባድမှာ ကျင်းပမည့် ဒုတိယအကြိမ် ဆွေးနွေးပွဲမှာ ပဋိပက္ခကို အပြီးတိုင်အဆုံးသတ်နိုင်မည့် ‘ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်’ ကို ရရှိနိုင်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်” ဟု ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် Shehbaz Sharif က ပြောကြားခဲ့သည်။

ရေလက်ကြားအတွင်း မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်

အီရန်က သင်္ဘောများကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည့် သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းမှာ ၁.၈ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်လာပြီး တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကျော်အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွင်း ဆက်လက်မတည်ငြိမ်မှုများနှင့်အတူ International Energy Agency (IEA) က အီရန်စစ်ပွဲသည် သမိုင်းတွင် “အကြီးမားဆုံး” စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားထားပြီး၊ ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များမှာ ရေလက်ကြားကို အနှောင့်အယှက်မရှိ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်မည့် ဖြေရှင်းချက်ကို ရှာဖွေရန် အသည်းအသန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။

ဥရောပသမဂ္ဂ၏ နိုင်ငံခြားရေးရာ အကြီးအကဲ Kaja Kallas က “ရေကြောင်းသွားလာမှု လွတ်လပ်ခွင့်သည် ညှိနှိုင်း၍မရနိုင်သော အရာဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အရေးပါသော ရေလမ်းကြောင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် လက်ရှိအခြေအနေကို “တာဝန်မဲ့သော လုပ်ရပ်” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

ဗြိတိန်နိုင်ငံသည် “ရေရှည်တည်တံ့သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ရရှိပြီးနောက် အခြေအနေပေးသည်နှင့် ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် စစ်ရေးအစီအစဉ်များကို မြှင့်တင်ရန်” ရည်ရွယ်၍ နိုင်ငံပေါင်း ၃၀ ကျော်မှ စစ်ရေးစီမံကိန်းရေးဆွဲသူများနှင့်အတူ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် နှစ်ရက်ကြာ ညီလာခံတစ်ခုကို စတင်ကျင်းပနေသည်။