၂၀၂၄ (၂၀၂၄) block

(SeaPRwire) –   ကျွန်မအသက် ၁၃ နှစ်သာရှိသေးတုန်းက ကျွန်မအမေဟာ အလုပ်ခွင်မှာ ဦးနှောက်ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်စွာ ရခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်မဟာ သူမရဲ့ စောင့်ရှောက်သူအဖြစ် ဖြစ်လာရခဲ့ရတာပါ။ ကျွန်မတို့ကို ကူညီဖို့ ဘယ်သူမှ မရောက်လာခဲ့ပါဘူး။ ထောက်ပံ့မှုစနစ်လည်း မရှိခဲ့ဘဲ အားလုံးဟာ ကျွန်မအပေါ်မှာပဲ ကျရောက်ခဲ့တာပါ။ နောက်ထပ် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ ကျွန်မဟာ သူမကို မတ်တပ်ရပ်ခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ အဝတ်အစားဝတ်ခြင်း၊ စားသောက်ခြင်း၊ ဆရာဝန်ချိန်းများ စီမံခြင်း နဲ့ ငွေကြေးစရိတ်များ ပေးချေခြင်းအထိ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေမှာ ကူညီပေးခဲ့ရပါတယ်။ ကျွန်မက မိဘဖြစ်နေပြီး သူမက ကလေးသဘောမျိုး ဖြစ်နေခဲ့တာပါ။ ဒီလိုမျိုး ကျွန်မတစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။ AARP အရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ကလေး ၅.၄ သန်းကျော်၊ အထူးသဖြင့် မိန်းကလေးငယ်တွေဟာ နာတာရှည်ရောဂါသည်တွေနဲ့ မသန်စွမ်းမိသားစုဝင်တွေကို လက်ရှိမှာ စောင့်ရှောက်နေကြရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့လတုန်းက GOP ပါတီဟာ အီရန်စစ်ပွဲအတွက် စစ်ရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ကုန်ကျစရိတ်တွေကို ထောက်ပံ့ဖို့ ဒေါ်လာ ၂၀၀ ဘီလီယံတန်ဘဏ္ဍာရေးဥပဒေကြမ်းရဲ့ အစိတ်အပိုင်းအနေနဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လျှော့ချတာတွေကို အဆိုပြုကြေညာခဲ့ပါတယ်။ ဒီအချက်ဟာ မိသားစုထဲက အသက်ငယ်ရွယ်သူတွေကို အသက် ၁၈ နှစ်မပြည့်မီမှာပဲ စောင့်ရှောက်သူတွေ ဖြစ်လာစေဖို့ ဖိအားအပိုတွေ ပေးနိုင်ပါတယ်။

ဒီသတင်းက လွန်ခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လတုန်းက သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်လက်မှတ်ရေးထိုး ဥပဒေဖြစ်လာခဲ့တဲ့ “One Big Beautiful Bill Act” (OBBA) ကနေ ဒီနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ စတင်အာဏာတည်မယ်လို့ မျှော်မှန်းထားတဲ့ စီစဉ်ထားတဲ့ လျှော့ချမှုတွေအတွက် သန်းပေါင်းများစွာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်နေချိန်မှာ ရောက်ရှိလာတာပါ။ Medicaid လိုအပ်နေတဲ့ အမေရိကန် ၁၁.၈ သန်းဟာ အဓိကအကျဆုံး အာမခံချက်တွေ ဆုံးရှုံးကြရမယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။ အိမ်တွင်းသူနာပြုစုစောင့်ရှောက်မှုလိုမျိုး Medicaid Home Care Based Services (HCBS) ကို မှီခိုနေရတဲ့ လူ ၄.၃ သန်းအထိပါဝင်ပါတယ်။ အရွယ်မရောက်သေးမီမှာပဲ စောင့်ရှောက်မှုအလုပ် လုပ်ကိုင်ဖို့ တွန်းအားပေးခံရတဲ့ ကလေးတွေနဲ့ ဆယ်ကျော်သက်တွေအတွက်တော့ အရေးကြီးတဲ့ ဆေးဝါးထောက်ပံ့မှုတွေ ဆုံးရှုံးမယ့် ဒီခြိမ်းခြောက်မှုဟာ ကပ်ဘေးဆိုက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

OBBA နဲ့ အသစ်ဖြစ်နိုင်တဲ့ ဥပဒေကြမ်းရဲ့ သက်ရောက်မှုဟာ လူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ရရှိနိုင်မှု ဆုံးရှုံးရတာထက်ကို ကျော်လွန်နေပါတယ်။ ဒီဥပဒေနှစ်ခုဟာ လူငယ်တွေကို စောင့်ရှောက်သူတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ထမ်းဆောင်ဖို့ ပိုမိုတွန်းအားပေးကာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာရှိတဲ့ စောင့်ရှောက်မှုပေးနေတဲ့ လူငယ်တွေရဲ့ လက်ရှိအကျပ်အတည်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ အမေရိကမှာရှိတဲ့ သန်းပေါင်းများစွာသော လူငယ်တွေအပေါ် သက်ရောက်နေတဲ့ လက်ရှိစိတ်ကျန်းမာရေး ပြဿနာကိုလည်း နက်ရှိုင်းစေနိုင်ပါတယ်။

ငယ်ရွယ်စဉ်မှာ စောင့်ရှောက်မှုပေးရတဲ့ လေးလေးနက်နက် ထိခိုက်မှုတွေကို ကျွန်မကိုယ်တိုင် တွေ့ကြုံသိရှိထားသလို ဒီစိတ်ကျန်းမာရေး အကျပ်အတည်းကိုလည်း သုတေသနတွေက ကောင်းကောင်းမှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။ Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology Journal ကနေ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ဒီခံနိုင်ရည်နည်းပါးတဲ့ လူငယ်အစုအဖွဲ့ဟာ သူတို့ရဲ့ အရွယ်တူချင်းတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ မူယစ်ဆေးဝါး အသုံးပြုမှုဆိုင်ရာ ရောဂါတွေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေမှုနှုန်းတွေ ပိုမိုမြင့်မားပါတယ်။

ဒီသက်ရောက်မှုတွေကို ကျွန်မလည်း ခံစားခဲ့ရပါတယ်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ အမေ့ကို စောင့်ရှောက်နေချိန်အတွင်းမှာ ကျွန်မဟာ စွမ်းအင်ကုန်ခမ်းစေတဲ့ စိတ်ထိခိုက်လွယ်တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကို ရုန်းကန်ခဲ့ရပြီး အရက်နဲ့ မူယစ်ဆေးဝါးတွေကို အလွန်အကျွံသုံးစွဲခဲ့ကာ အချင်းချင်း မှီခိုနေရတဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေမှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်မအသက် ၂၀ နောက်ပိုင်းရောက်မှသာ ကုသမှုခံယူဖို့ ကိုယ်တိုင်သွားခဲ့ပြီး စောင့်ရှောက်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရတဲ့အခန်းကဏ္ဍဟာ ကျွန်မရဲ့ စိတ်ပိုင်း၊ ရုပ်ပိုင်း ကျန်းမာရေးနဲ့ လူကြီးဘဝအထိ ဘယ်လောက်ပြင်းထန်တဲ့ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့တယ်ဆိုတာ မြင်တွေ့လာရတာပါ။

ဒီလိုမျိုး ကျွန်မတစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်မနဲ့ စကားပြောခဲ့တဲ့ အခြားလူငယ်စောင့်ရှောက်သူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Rimbatara Neomardhika (Neo) အသက် ၁၆ နှစ်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၄ နှစ်ကတည်းက လေဖြတ်ခံရတဲ့ သူ့အဖေကို စောင့်ရှောက်နေခဲ့ပါတယ်။ သူက ကျွန်မကို သူ့ရဲ့ခံစားချက်တွေကို မျှဝေပြောပြခဲ့ပါတယ်။ “ တစ်ခါတစ်ရံမှာ အနာဂတ်မှာ ဘယ်လိုဖြစ်မလဲဆိုတာကို ကျွန်တော် စိုးရိမ်ပူပန်မိတယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။ “ သူဘာဖြစ်သွားမလဲဆိုတာကို စိုးရိမ်နေမိလို့ အာရုံစိုက်ဖို့ ခက်ခဲပြီး အိပ်ရေးပျက်တာတွေ ဖြစ်နေတယ်။ ကလေးတစ်ယောက်အနေနဲ့ လူတစ်ယောက်ကို ဂရုစိုက်ရတာ ခက်ခဲပါတယ်” ။ ဒီလိုမပြတ်တမ်း ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကိုတော့ လုံလောက်အောင် မဆွေးနွေးကြသေးပါဘူး။

လူကြီးဦးရေ ၆၃ သန်းအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ လူကြီးတွေကြားက စောင့်ရှောက်မှုပေးရခြင်း အကျပ်အတည်းအကြောင်း ကျွန်တော်တို့ အများကြီးဆွေးနွေးကြပါတယ်။ မကြာသေးခင်က Pew Research Center ရဲ့ အစီရင်ခံစာတစ်ခုက အမေရိကန် ၁၀ ယောက်မှာ ၁ ယောက်ဟာ အသက် ၆၅ နှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုကြီးတဲ့ မိဘအိုတွေကို စောင့်ရှောက်ပေးနေကြောင်း ပြသခဲ့ပေမယ့် ဒီအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကလေးတွေအကြောင်းကိုတော့ ကျွန်တော်တို့ လုံလောက်အောင် မဆွေးနွေးကြသေးပါဘူး။ စောင့်ရှောက်မှုပေးနေတဲ့ လူငယ်တွေဟာ မကြာခဏ မမြင်ရတတ်ပါဘူး။ ကျောင်းမတက်ခင် နဲ့ ကျောင်းဆင်းပြီး နေ့စဉ်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ လစာမရတဲ့ ဒီအခြေခံ