ယောက်ျားလေးများ ဝေးရာသို့ ခွါနေကြပြီ။ သင်ပြပေးလမ်းညွှန်ပေးခြင်းက သူတို့ကို ပြန်လည်ဆောင်ကြဉ်းနိုင်

(SeaPRwire) –   တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မိဘများ၊ ဆရာများနှင့် သုတေသီများသည် ယောက်ျားလေးများနှင့် လူငယ်များကြားတွင် စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းသော ပုံစံတစ်ခုကို ပိုမိုသတိပြုမိလာကြသည်- ၎င်းတို့တွင် ရင်းနှီးသောမိတ်ဆွေနည်းပါးခြင်း၊ ပိုမိုအထီးကျန်ဆန်လာခြင်းနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အခက်အခဲများ တိုးပွားလာခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

ကံကောင်းထောက်မစွာပင် ယောက်ျားလေးများအတွက် ကြီးထွားလာနေသော ဤအထီးကျန်မှုအကျပ်အတည်းအတွက် ဖြေရှင်းနည်းများရှိနေပြီး ၎င်းတို့သည် လူငယ်များအား ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် နားလည်မှုရရှိစေမည့် ဆက်ဆံရေးများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းမှ စတင်သည်။ လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်း (mentorship) သည် ယောက်ျားလေးများ၊ ၎င်းတို့၏မိသားစုများ၊ ကျောင်းများနှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများ အတူတကွ တိုးတက်လာစေရန်အတွက် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဆက်ဆံရေးများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တည်ဆောက်ပေးနိုင်သည့် အစွမ်းထက်ဆုံးနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်ပါသည်။

ယောက်ျားလေးတစ်ယောက်သည် လူငယ်တစ်ယောက်ဖြစ်လာချိန်တွင် သူခံစားခွင့်ရှိသည့်အရာများနှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းသော စည်းမျဉ်းများကို လက်ခံထားပြီးဖြစ်တတ်သည်။ ထိုစည်းမျဉ်းများသည် လူငယ်များလိုအပ်သည့် ချိတ်ဆက်မှုနှင့် ပံ့ပိုးကူညီမှုမျိုးအတွက် နေရာအလွန်နည်းပါးစေသည်။ မည်သူကမျှ သူ့ကို လမ်းညွှန်စာအုပ်ပေးမထားသော်လည်း၊ မည်သည့်အရာကို ဆုချီးမြှင့်သည်၊ မည်သည့်အရာကို လှောင်ပြောင်သည်၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူကြီးများက မည်သို့ပြုမူသည်၊ မည်သည့်သတင်းစကားများနှင့် လွှမ်းမိုးသူများ (influencers) က သူ့ဖုန်းထဲသို့ ရောက်လာသည်ဆိုသည့်အချက်များမှတစ်ဆင့် သူသင်ယူရသည်။ ယောက်ျားလေးများသည် ခိုင်မာပြတ်သားခြင်းသည် တန်ဖိုးရှိပြီး အားနည်းချက်ပြခြင်းသည် အားနည်းချက်ဖြစ်သည်ဟု မကြာခဏ သင်ယူမိကြသည်။ ထို့ကြောင့် အခက်အခဲကြုံလာသောအခါ သူတို့သည် ခွာထွက်သွားကြသည်။ အမေရိကရှိ လူငယ်လေးဦးတွင် တစ်ဦးသည် နေ့စဉ်ရက်ဆက် အလွန်အမင်း အထီးကျန်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ အသက် ၃၀ အောက် အမျိုးသားသုံးပုံနှစ်ပုံသည် မိမိတို့အဆင်ပြေမပြေကို ဂရုစိုက်မည့်သူမရှိဟု ယုံကြည်ကြသည်။ လူငယ်ခုနစ်ဦးတွင် တစ်ဦးကျော်သည် ရင်းနှီးသောမိတ်ဆွေမရှိဟု ဆိုကြပြီး ၎င်းမှာ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ကထက် ငါးဆနီးပါး ပိုများလာခြင်းဖြစ်သည်။

ရလဒ်အနေဖြင့် ယောက်ျားလေးအများစုသည် စိတ်ဆင်းရဲမှုကို ရန်လိုခြင်း၊ အထီးကျန်ခြင်းနှင့် အန္တရာယ်ရှိသော လုပ်ရပ်များမှတစ်ဆင့် ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်ရှိပံ့ပိုးကူညီမှုစနစ်များသည် ဤအကူအညီတောင်းခံမှုများကို ဖမ်းဆုပ်နိုင်ရန် အားနည်းနေသည်။ ယင်းအစား၊ ဤအပြုအမူများကို ပုန်ကန်မှုဟု မှားယွင်းယူဆခြင်း၊ အပြုအမူဆိုင်ရာပြဿနာများဟု သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ထိုအတိုင်းပင် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ Home of the Innocents မှ Clinical Effectiveness ဌာန ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ Dr. Megan Paxton ဖော်ပြသည့်အတိုင်း ကျွန်ုပ်တို့သည် မိန်းကလေးများကို ၎င်းတို့၏ခံစားချက်များကို ဖော်ပြရန် စကားလုံးများ ပိုမိုပေးအပ်ထားသော်လည်း ယောက်ျားလေးများမှာမူ ဒေါသထွက်ခြင်းကိုသာ အဓိကသင်ယူနေကြရသည်။

၎င်း၏ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများမှာ အလွန်ပြင်းထန်နိုင်သည်။ ယောက်ျားလေးများသည် မိန်းကလေးများထက် စိတ်ကျရောဂါရှိကြောင်း ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ခြေ နည်းပါးသော်လည်း မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်မှုကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ ပိုများသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစ၍ လူငယ်များကြားတွင် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်မှုနှုန်းသည် သုံးပုံတစ်ပုံ တိုးလာခဲ့သည်။ Humana Foundation ၏ “Strengthening Belonging for Underserved Boys” အစီရင်ခံစာသစ်တွင် ဘေးဖယ်ခံထားရသော ယောက်ျားလေးများအတွက် ဤအခြေအနေသည် မည်မျှပိုဆိုးရွားကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

လူမျိုးရေးအရ ခွဲခြားခံရသော ယောက်ျားလေးများသည် အခြားအရာများအပြင် လူမျိုးရေးဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများကိုပါ ထမ်းပိုးထားကြရသည်။ အသားအရောင်ကွဲပြားသော လူမည်းယောက်ျားလေးများသည် လူမည်းမိန်းကလေးများထက် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်မှုကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ ၂.၇ ဆ ပိုများသည်။ American Indian နှင့် Alaska Native ယောက်ျားလေးများသည် အခြားအုပ်စုများထက် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုနှုန်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ LGBTQ+ ယောက်ျားလေးများသည် ၎င်းတို့၏ အပေါင်းအသင်းများကြားတွင်ပင် အကူအညီတောင်းရန် လုံခြုံမှုမရှိဟု ခံစားရလေ့ရှိသည်။ ကျေးလက်ဒေသများတွင်မူ ခံနိုင်ရည်ရှိရမည်ဟု မျှော်လင့်ထားပြီး ကုထုံးပညာရှင်တစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံရန် မိနစ် ၃၀ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ခရီးနှင်ရနိုင်သဖြင့် ယောက်ျားလေးများသည် နာကျင်မှုများကို ကိုယ်တိုင်သာ ကျိတ်မှိတ်ဖြေရှင်းရန် သင်ယူကြသည်။

Big Brothers Big Sisters of America (BBBSA) တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤဇာတ်လမ်း၏ နောက်ထပ်ရှုထောင့်တစ်ခုကို မြင်တွေ့ရသည်- ယောက်ျားလေးများ ချိတ်ဆက်မှုရရှိသောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အရာများဖြစ်သည်။ Big Brothers Big Sisters National Youth Council တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဟူစတန်မှ လက်တင်လူငယ်ခေါင်းဆောင် Frankie Lucio က သူ၏သူငယ်ချင်းများကြားတွင် အထီးကျန်မှုသည် ပိတ်ပင်တားဆီးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြောင်း ဖော်ပြသည်- တစ်နေ့လုံး အိပ်နေခြင်း၊ သူတို့အရင်က ဂရုစိုက်ခဲ့သည့်အရာအားလုံးမှ ခွာထွက်သွားခြင်း၊ မိဘများ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို မတိုးစေလိုသဖြင့် အခန်းထဲတွင်သာ နေခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ကင်တပ်ကီပြည်နယ်မှ ၂၂ နှစ်အရွယ် Carter Howell သည် သူငယ်ချင်းများ မိမိကိုယ်ကို အဆုံးမစီရင်မီ စကားမပြောတော့ဘဲ တိတ်ဆိတ်သွားသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ “သူတို့က စကားပြောတာ ရပ်လိုက်ကြတယ်၊ ဒါက အရိပ်အယောင်ပဲ” ဟု သူက ဆိုသည်။ လူငယ်နှစ်ဦးစလုံးသည် လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်း (mentorship) မှတစ်ဆင့် ပိုမိုကြီးမားသော အဓိပ္ပာယ်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။

လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်းကဲ့သို့ ပိုင်ဆိုင်မှုခံစားချက်ကို ယုံကြည်စိတ်ချစွာ တည်ဆောက်ပေးနိုင်သည့် ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုမျိုး အလွန်နည်းပါးသည်။ အပတ်စဉ် ပုံမှန်လာရောက်ပြီး အမှန်တကယ် မေးခွန်းများမေးကာ အဖြေများအတွက် စောင့်ဆိုင်းပေးသည့် ဂရုစိုက်တတ်သော လူကြီးတစ်ဦးသည် လူငယ်တစ်ဦး၏ ဘဝလမ်းကြောင်းကို လုံးဝပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်။ လမ်းညွှန်သူ (mentor) ရှိသော လူငယ်များသည် ဖမ်းဆီးခံရနိုင်ခြေ ၅၄%၊ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲနိုင်ခြေ ၄၁% လျော့နည်းပြီး ကောလိပ်တက်ရောက်နိုင်ခြေ ၂၀% ပိုများသည်။ ၎င်းတို့သည် စိတ်ခံစားမှု ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းနှင့် အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်ချက်များတွင် သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှုများကို ပြသကြသည်။ ထူးခြားသော အကျိုးကျေးဇူးများသည် လမ်းညွှန်သူများအတွက်လည်း သက်ရောက်သည်။ စေတနာ့ဝန်ထမ်းလုပ်ဆောင်သော အမျိုးသားများသည် လမ်းညွှန်ပေးခြင်းမှတစ်ဆင့် ရည်ရွယ်ချက်သစ်နှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိကြောင်း ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှု ပိုမိုအားကောင်းလာခြင်း၊ အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ခံစားချက်နှင့် ၎င်းတို့၏ဘဝတွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ချိတ်ဆက်မှုများကို ရရှိကြောင်း ပြောဆိုကြသည်။

သို့သော် လက်ရှိတွင် ယောက်ျားလေးအများစုသည် ထိုကဲ့သို့သော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ချိတ်ဆက်မှုမျိုးအတွက် အခွင့်အရေးမရရှိကြပေ။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် လူငယ်ထောင်ပေါင်းများစွာသည် လမ်းညွှန်သူတစ်ဦးကို စောင့်ဆိုင်းနေကြပြီး ၎င်းတို့အများစုမှာ ယောက်ျားလေးများဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ BBBSA ၏ အမျိုးသားအဆင့် စောင့်ဆိုင်းစာရင်းတွင် လက်ရှိလူငယ်များ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံနီးပါးမှာ ယောက်ျားလေးများဖြစ်သည်။ သတင်းကောင်းမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်းကို ပိုမိုရရှိစေရန်အတွက် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ BBBSA တွင် ယခုနှစ်အတွင်း လမ်းညွှန်သူအဖြစ် စာရင်းသွင်းသော အသားအရောင်ကွဲပြားသည့် အမျိုးသားဦးရေ ၇% တိုးလာသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့ရှိရသည်။

လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်းဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများသည် ယောက်ျားလေးများအား ၎င်းတို့ကြုံတွေ့နေရသည်များကို ပွင့်လင်းစွာပြောဆိုရန်၊ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး သင်ယူရန်နှင့် စာနာမှုနှင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ရိုးသားမှုကို ပုံဖော်ပေးသည့် လူကြီးများနှင့် ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ရန် ကူညီပေးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ယောက်ျားလေးများ၏ အခက်အခဲများကို လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် မှားယွင်းသတ်မှတ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ အမှန်အတိုင်း အသိအမှတ်ပြုနိုင်စေရန် သုတေသနပြုခြင်းနှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သော စစ်ဆေးမှုကိရိယာများကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။

စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အခြေအနေများ၏ ထက်ဝက်သည် အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ယောက်ျားလေးများထံ စောစီးစွာရောက်ရှိရန် လိုအပ်မှုမှာ အလွန်အရေးကြီးသည်။ ထို့ကြောင့် ယောက်ျားလေးများ ခံစားရသည့် အားနည်းချက်နှင့် ပျော်ရွှင်မှုများအပါအဝင် ခံစားချက်အားလုံးအတွက် နေရာပေးသည့် ပုံပြင်ပြောပြခြင်းနှင့် မီဒီယာများကို ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် ယောက်ျားလေးများနှင့်ပတ်သက်သည့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမြင်သစ်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ပြန်လည်ပုံဖော်ရမည်ဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့သော ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော်က လူမှုရေးအပြောင်းအလဲမြန်ဆန်သည့် ကာလတစ်ခုတွင် အရပ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များသည် ယောက်ျားလေးများအတွက် လမ်းညွှန်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို ပေးစွမ်းနိုင်သည့် အဖွဲ့အစည်းများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ Big Brothers သည် ထိုအဖွဲ့အစည်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ် ယောက်ျားလေးများ ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုများသည် ကွဲပြားနိုင်သော်လည်း အခြေခံလိုအပ်ချက်မှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်- လမ်းညွှန်မှုရှာဖွေနေသော လူငယ်များနှင့် ၎င်းကို ပေးစွမ်းနိုင်သည့် လူကြီးများ လိုအပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။

ယနေ့တွင် ယောက်ျားလေးအများစုသည် ၎င်းတို့ ခွာထွက်သွားချိန်တွင် သတိပြုမိမည့်သူကို တိတ်တဆိတ် ရှာဖွေနေကြပြီး အမျိုးသားများမှာလည်း ၎င်းတို့၏ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော နည်းလမ်းများဖြင့် ပံ့ပိုးကူညီရန် ရှာဖွေနေကြသည်။ ထိုအုပ်စုနှစ်ခုသည် လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်းမှတစ်ဆင့် တွေ့ဆုံသောအခါ ဘဝများ ပြောင်းလဲသွားကြောင်း ဆယ်စုနှစ်များစွာ သက်သေပြချက်များရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ယခုလိုအပ်နေသည်မှာ စုပေါင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ အာရုံစိုက်မှုနှင့် လူကြီးများ ပိုမိုပါဝင်လာရန် ဆန္ဒရှိမှုတို့ဖြစ်ပြီး၊ ထိုမှသာလျှင် အထီးကျန်မှုအကျပ်အတည်းကို ကျော်လွှားနိုင်မည်ဖြစ်ကာ လူတိုင်းအတွက် ပိုမိုချိတ်ဆက်မှုရှိပြီး ကျန်းမာသော လူ့အဖွဲ့အစည်းကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။