ဖော့စဖရပ်စ် ကန့်ကွက်ချက်

(SeaPRwire) –   အီရန်စစ်ပွဲစတင်မီရက်သတ္တပတ်များအကြာတွင် အမေရိကန်အစိုးရသည် ဓာတုဒြပ်စင်ဖော့စဖရပ်စ်ဆိုသည့် အထူးသဖြင့် အသေးစိတ်သော ခေါင်းစဉ်တစ်ခုတွင် အံ့သြစရာကောင်းသော လုပ်ဆောင်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ 18 ရက်နေ့ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်တွင် သမ္မတ ဒေါနالد် တရမ်ပ်သည် နိုင်ငံတကာဓာတုစုပေါင်းကုမ္ပဏီ Bayer မှ အမေရိကန်တွင် တူးဖော်ထုတ်လုပ်သော ဤပစ္စည်း၏ ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ဤအုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်နှင့် ပတ်သက်သော ကနဦးတုံ့ပြန်မှုများသည် ဖော့စဖရပ်စ်ကို ပေါင်းသတ်ဆေးများတွင် အသုံးပြုခြင်းအပေါ် အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဤပြဿနာသည် ပြည်တွင်းပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများထက် ကျော်လွန်သည်။ ဖော့စဖိတ်လုပ်ငန်းသည် ဓာတ်မြေသြဇာများရောင်းချကာ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ သောက်ရေကို ဖလိုရိုရှားစေပြီး စစ်လက်နက်များထုတ်လုပ်သည်။ 

ဤနည်းဖြင့် ဖော့စဖရပ်စ်ကိုယ်တိုင်သည် အပြစ်တန်သော အရာဖြစ်သည်။ ဓာတ်မြေသြဇာနှင့် ပေါင်းသတ်ဆေးအဖြစ် ၎င်းသည် အသက်နှင့် သေခြင်းနှစ်ခုလုံးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုရည်ရွယ်ချက်များကြားရှိ ခြားနားချက်မှာ ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာဖြစ်သည်-အက်တမ်များ မည်မျှပေါင်းစည်းထားသနည်း၊ အခြားဒြပ်စင်များနှင့် မည်သို့ပေါင်းစည်းထားသနည်း။ ဖော့စဖရပ်စ်မီးရှို့သောအခါ ၎င်းသည် ဓာတ်မြေသြဇာကို ကျန်ရစ်သည်။ ထိုဓာတ်မြေသြဇာမရှိပါက သက်ရှိမည်သူမျှ တည်ရှိနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ 

ယခုအခါ အီရန်ရှိစစ်ပွဲသည် ဤပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အပြစ်တန်သောအခြေအနေကို ထင်ရှားစေပါသည်။ 

ဒြပ်စင်ဖော့စဖရပ်စ်ဖြင့် ပြုလုပ်၍ Roundup အဖြစ်ရောင်းချသော Glyphosate သည် ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်ဟု ကျယ်ပြန့်စွာ ယုံကြည်ရသည့်အတွက် ကုမ္ပဏီအတွက် တာဝန်ဝတ္တရားများ တိုးများလာသည်။ ဤကဲ့သို့သော ခက်ခဲသောအချိန်များတွင် Bayer ကဲ့သို့သော စိုက်ပျိုးရေးစီးပွားရေးကုမ္ပဏီများသည် အမေရိကန်အစိုးရထံ အတည်ပြုချက်နှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုရယူရန် ရှည်လျားစွာ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။

သို့သော် အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဒြပ်စင်ဖော့စဖရပ်စ်သည်လည်း စစ်လက်နက်အဖြစ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ဆယ်ရက်အကြာတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးသည် အီရန်ကို ပူးတွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မတ်လအစောပိုင်းတွင် ပဋိပက္ခများကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အမျှ အစ္စရေးစစ်တပ်သည် လက်ဘနွန်၏ လူနေအိမ်ရပ်ကွက်များသို့ ဖြူရောင်ဖော့စဖရပ်စ်လက်နက်များပစ်ခတ်ခဲ့သည့် အထောက်အထားများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမှန်ဖြစ်ပါက နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြောင့် သိသာထင်ရှားသည်။

ဖြူရောင်ဖော့စဖရပ်စ်သည် အောက်ဆီဂျင်နှင့် ထိတွေ့သောအခါ မီးလောင်ကာ အဖြူရောင်အလင်းနှင့် မီးခိုးထူထပ်စေသည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးဆိုင်ရာအခြေအနေတွင် မီးခိုးပူဖုံးသို့မဟုတ် အလင်းအရင်းအမြစ်အဖြစ် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းအသုံးပြုနိုင်သော်လည်း လူနေထူထပ်သောဒေသများတွင် အသုံးပြုခြင်းသည် မလိုလားပါ။ လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းတွင် Human Rights Watch မှ အတည်ပြုခဲ့သော မြို့နယ်သတင်းအချက်အလက်အရ Yohmor မြို့ပေါ်သို့ အနည်းဆုံး လေယာဉ်ပတ် ၂ ခုပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး ခေါင်မိုးမီးလောင်စေခဲ့သည်။ ဤသို့သော ဖော့စဖရပ်စ်အသုံးပြုမှုသည် စိတ်ချရသော ဥပဒေချိုးဖောက်မှုဖြစ်သည်။

ဖြူရောင်ဖော့စဖရပ်စ်လက်နက်များကို ကောင်းကင်သို့ ပစ်ခတ်သောအခါ ၎င်းတို့သည် မြင့်မားသွားကာ ပြန့်နှံ့သွားပြီး မီးရှို့သော မိုးကဲ့သို့ မြေပေါ်သို့ ကျဆင်းသည်။ ဖြူရောင်ဖော့စဖရပ်စ်သည် အဆောက်အအုံများကို မီးရှို့စေ၊ အရေပြားများကို မီးရှို့စေပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ၎င်းသည် သတ္တုများကို အရည်ပျော်စေနိုင်လောက်အောင် ပူနွေးသည်။ 

နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်စွာ Amnesty International နှင့် Human Rights Watch အပါအဝင် လူသားချင်းစာနာမှုအဖွဲ့များသည် အစ္စရေးသည် ဂါဇာကို ဖြူရောင်ဖော့စဖရပ်စ်ပစ်ခတ်ကာ ဆေးရုံများကို မီးရှို့ပြီး ကလေးများကို သတ်ခဲ့သည်ဟု အစီရင်ခံခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်သည် အီရတ်၊ ဆီးရီးယားနှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်အပါအဝင် ဒေသတစ်လွှားတွင် ဖော့စဖရပ်စ်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု အထောက်အထားများလည်း ညွှန်ပြသည်။ နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် ဤစွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။

ဒြပ်စင်ဖော့စဖရပ်စ်သည် တူးဖော်ထုတ်လုပ်သော်လည်း အတော်လေး ရှားပါးသော ဖော့စဖိတ်ကျောက်တုံးမှ ထုတ်လုပ်သည်။ အမေရိကန်တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဖော့စဖိတ်တူးဖော်ထုတ်လုပ်သော်လည်း Bayer သည် ဒြပ်စင်ဖော့စဖရပ်စ်၏ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Idaho တွင် ဖော့စဖိတ်ကျောက်တုံးတူးဖော်ပြီး ဖော့စဖရပ်စ်ကို ယခင်က Israel Chemicals ဟုခေါ်သော ICL Group သို့ ရောင်းချပြီး ထို့နောက် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးအစိုးရများသို့ ဖော့စဖရပ်စ်လက်နက်များထောက်ပံ့ပေးသည်။ 

Bayer သည် Roundup နှင့် Agent Orange ထုတ်လုပ်ရန် လူသိများသော Monsanto ကို 2018 ခုနှစ်တွင် ဝယ်ယူပြီးကတည်းက ဤထောက်ပံ့မှုကို စီမံခန့်ခွဲခဲ့သည်။ “ ယနေ့သည် ကြီးမားသောနေ့တစ်ရက်ဖြစ်သည်” ဟု Bayer ၏ ဥက္ကဋ္ဌက ဝယ်ယူမှုပြီးဆုံးသောနေ့တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

ပတ်ဝန်းကျင်ပတိကာကွယ်ရေးအေဂျင်စီ (EPA) သည် Idaho ရှိ Monsanto စက်ရုံများသည် ရေလမ်းများကို ညစ်ညမ်းစေသည့် ရေဒီယိုသတ္တုဒြပ်စင်များနှင့် အကြီးအကျယ်သတ္တုများကို ကျန်ရစ်ခဲ့ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ သန်းနှင့်ချီသော တန်ချိန်ဖော့စဖိတ်ထုတ်လုပ်ရန် သန်းချီသော ဧက-land များကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ပြီး 2007 ခုနှစ်တွင် ရေလမ်း 15 ခုသည် ညစ်ညမ်းနေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

Idaho တွင် ယခင်ဖော့စဖိတ်တူးမိုင်း 17 ခုသည် ယခုအခါ ဖက်ဒရယ် Superfund sites အဖြစ်သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပြီး စုပ္ပံလုပ်ငန်း၏ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ပြည်သူလူထုက စီမံခန့်ခွဲရန် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဆယ်လီနီယမ်အဆိပ်သင့်ခြင်းသည် Idaho အရှေ့တောင်ပိုင်းတစ်လွှားရှိ မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များသေဆုံးမှုနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး 2011 ခုနှစ်တွင် Monsanto သည် EPA မှ ဒေါ်လာ 1.4 သန်းဒဏ်ငွေချမှတ်ခံခဲ့သည်။ ဒဏ်ငွေချမှတ်ပြီးနောက် နှစ်လပြည့်လျှင် Monsanto သည် Idaho တွင် ဖော့စဖိတ်တူးမိုင်းနောက်တစ်ခုကို တူးဖော်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။

တရမ်ပ၏ မကြာသေးမီက အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကဲ့သို့သော ကြေညာချက်တစ်ခု၏ ရလဒ်တစ်ခုမှာ တိကျသော ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုနှင့် ပတ်သက်သော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို လျှော့ချခြင်းဖြစ်သည်။  အကယ်၍ ဒြပ်စင်ဖော့စဖရပ်စ်သည် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကိစ္စရပ်ဖြစ်သည်ဆိုပါက အဆိုပါယုတ္တိဗေဒအရ ဖက်ဒရယ်အေဂျင်စီများသည် ၎င်း၏ ထုတ်လုပ်မှုကို အားပေးသင့်ပြီး စည်းမျဉ်းများဖြင့် ထိန်းချုပ်သင့်မဟုတ်ပေ။ အမိန့်အတွင်း ဖော်ပြထားသော Defense Production Act သည် တာဝန်ဝတ္တရားကာကွယ်မှုပေးနိုင်သည်။ 

Bayer သည် လက်ရှိတွင် Glyphosate ၏ ကင်ဆာဖြစ်စေသော အကျိုးသက်ရောက်မှုများကြောင့် ဒေါ်လာဘီလီယံများစွာသော တောင်းဆိုမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ၎င်း၏ Idaho တွင်းမိုင်းများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ EPA မှ ပြစ်ဒဏ်ခံခဲ့ရသည်။ Bayer သည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း တရမ်ပဝိုင်ဟောက်ထောင်နှင့် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးများတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် တာဝန်ဝတ္တရားတောင်းဆိုမှုများသည် ကုမ္ပဏီကို ပြိုလဲစေနိုင်သည်ဟု သတင်းရရှိခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ဤစည်းကမ်းချက်များအရ ကြည့်လျှင် ၎င်းသည် စီးပွားရေးကုမ္ပဏီအတွက် နောက်ထပ်အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သည်။

ဖော့စဖရပ်စ်ပစ်ခတ်မှုများအသုံးပြုခြင်းတွင် အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်သည် တစ်ယောက်တည်းမဟုတ်ပါ။ ရုရှားစစ်သားများသည် ယူကရိန်းအရပ်သားများအား ဤလက်နက်များအသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ ဆီးရီးယားအစိုးရသည် ထိုနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစစ်အတွင်း ဖော့စဖရပ်စ်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ခံခဲ့ရသည်။ ဤစွပ်စွဲချက်များကို ဂရုတစိုက်ပြုလုပ်ရပါမည်- ပုဂ္ဂိုလ်ရေးနိုင်ငံတော်များသည် စွပ်စွဲချက်ကို ငြင်းပယ်လေ့ရှိသည်။ အမေရိကန်အစိုးရသည် ပြိုင်ဘက်လူထုများနှင့် စစ်ပွဲဝင်သည့်အခါ ဖော့စဖရပ်စ်သည်