ဇေယ်လင်းစကာ ရုန်းသည်အီရန်သို့ အသေးစိတ်ပေးသည့် ဖြင့် စစ်ကာကို “ ရှန့်လုပ်ရန်” တွေ့ဆိုသည်။

(SeaPRwire) –   ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇီလန်းစကီးက ရုရှားသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ပဋိပက္ခကို ‘ရှည်ကြာစေရန်’ နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေရန်အတွက် အီရန်ကို ထောက်လှမ်းရေးအချက်အလက်များ ပေးနေသည်ဟု စွပ်စွဲလိုက်သည်။

“အီရန်နှင့် စစ်ပွဲကြောင့် ပထဝီနိုင်ငံရေးအခြေအနေ ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာခဲ့ပြီး၊ ကံမကောင်းအကြောင်းမလှစွာဖြင့်၊ ဤအရာသည် ရုရှားကို ရဲတင်းစေသည်” ဟု ဇီလန်းစကီးက အင်္ဂါနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ “ရုရှားသည် ဤစစ်ပွဲနှင့် ဥရောပကို မတည်ငြိမ်စေမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး၊ ထောက်လှမ်းရေးအချက်အလက်များဖြင့် အီရန်အစိုးရကို ထောက်ခံနေကာ၊ ထိုဒေသရှိ စစ်ပွဲကို ရှည်ကြာစေပြီး၊ လာမည့်နှစ်များအတွင်းတွင်လည်း တိုက်ပွဲအသစ်များအတွက် ပြင်ဆင်နေသည်” ဟု သူက ဆိုသည်။

စစ်ပွဲကာလခေါင်းဆောင်၏ ပြောကြားချက်သည် သူ၏ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ ထောက်လှမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနက မော်စကိုသည် တီဟီရန်နှင့် ထောက်လှမ်းရေးအချက်အလက်များ မျှဝေနေကြောင်း “ ငြင်းမရသော အထောက်အထားများ” ရှိသည်ဟု လူသိရှင်ကြား ကြေညာပြီးနောက် တစ်ရက်အကြာတွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

“ ရုရှားသည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် အချက်ပြထောက်လှမ်းရေးနှင့် အီလက်ထရောနစ်ထောက်လှမ်းရေး စွမ်းရည်များကို အသုံးပြုနေပြီး၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ မိတ်ဖက်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှ ရရှိသော အချက်အလက်များ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကိုလည်း အသုံးပြုနေသည်” ဟု သူက တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူသည် ဤကိစ္စနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများကို မမျှဝေခဲ့ပေ။

The Kremlin သည် ဤနောက်ဆုံးစွပ်စွဲချက်ကို တုံ့ပြန်ရန် ကျန်ရှိနေသေးသော်လည်း၊ ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Dmitry Peskov က ရုရှားသည် အီရန်နှင့် ဂြိုလ်တုပုံရိပ်များနှင့် မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်နည်းပညာများကို မျှဝေနေသည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

သူသည် The Wall Street Journal ၏ သတင်းကို “ အတုသတင်း” ဟု ပယ်ချခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Maria Zakharova ကလည်း သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ခုတွင် မေးမြန်းခံရစဉ် ယင်းသတင်းကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး “ ဤကဲ့သို့သော စိုးရိမ်မှုများအတွက် အကြောင်းရင်းမရှိသင့်ပါ” ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

အခြားနေရာများတွင် အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိများကလည်း အီရန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။

CIA ဒါရိုက်တာ John Ratcliffe က ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ကွန်ဂရက်သို့ အီရန်သည် ရုရှားနှင့် တရုတ်ထံမှ ထောက်လှမ်းရေးအကူအညီကို တောင်းခံခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“အီရန်များသည် ရုရှား၊ တရုတ်နှင့် အမေရိကန်၏ အခြားရန်သူများထံမှ ထောက်လှမ်းရေးအကူအညီကို တောင်းခံနေပြီး၊ ထိုနိုင်ငံများသည် [အကူအညီပေးနေသလား] ဆိုသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့သည် လျှို့ဝှက်ထားသော အပိုင်းတွင် ပြောဆိုနိုင်သည်” ဟု သူက ဆိုသည်။

အမေရိကန်သမ္မတ Donald Trump ကလည်း ရုရှားသည် အကူအညီပေးနေပေလိမ့်မည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။

“သူ [Putin] က သူတို့ကို နည်းနည်း ကူညီနေလိမ့်မယ်လို့ ထင်တယ်၊ ဟုတ်တယ်” ဟု Trump က မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် Fox သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “သူက ကျွန်တော်တို့ ယူကရိန်းကို ကူညီနေတယ်လို့ ထင်ကောင်းထင်လိမ့်မယ်… သူတို့လုပ်တယ်၊ ကျွန်တော်တို့လည်း လုပ်တယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။ သူသည် ဤကိစ္စနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများကို မပေးခဲ့ပေ။

ဇီလန်းစကီး၏ နောက်ဆုံးပြောကြားချက်များသည် ကမ္ဘာ့အမျိုးမျိုးသောဒေသများတွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာနေချိန်တွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ညအချိန်တွင် ယူကရိန်းအရာရှိများက ရုရှား၏ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်နှင့် ဒုံးပျံတိုက်ခိုက်မှုများသည် ယူကရိန်း၏ ဒေသအချို့ကို ထိမှန်ခဲ့ပြီး လူခြောက်ဦးသေဆုံးကာ အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။ သီးခြားလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုသည် အနောက်ပိုင်းယူကရိန်းမြို့ဖြစ်သော Lviv ကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ပြီး၊ ရာစုနှစ်များစွာ သက်တမ်းရှိ St. Andrew’s Church၊ UNESCO ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာတစ်ခုကို ပျက်စီးစေခဲ့ကြောင်း အရာရှိများက ပြောကြားခဲ့သည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်မူ Trump က “အကျိုးရှိသော” ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်နေသည်ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့သည် တိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်နေကြသည်။

အီရန်သည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ Strait of Hormuz မှ ရေနံနှင့် အရည်ဓာတ်ငွေ့များ စီးဆင်းမှုကို ထိန်းချုပ်ထားခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်စျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာနေချိန်တွင် ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များသည် အဆုံးသတ်မမြင်ရသေးသော ၂၅ ရက်မြောက်နေ့သို့ ရောက်ရှိနေသည့် စစ်ပွဲကို အရှိန်လျှော့ချရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။

ဇီလန်းစကီးသည် ယူကရိန်း-ရုရှားစစ်ပွဲနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြသခဲ့ပြီး ရုရှားနှင့် အီရန်တို့သည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသည်ဟု ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ဗြိတိန်ပါလီမန်ရှေ့တွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားစဉ် သူက “ရုရှားနှင့် အီရန်တို့၏ အစိုးရများသည် မုန်းတီးမှုတွင် မောင်နှမများဖြစ်ပြီး ထို့ကြောင့် လက်နက်များတွင် မောင်နှမများဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

သူသည် မဟာမိတ်များကို ပူးပေါင်း၍ အရင်းအမြစ်များကို ပေါင်းစည်းရန်၊ အထူးသဖြင့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာနှင့် ပတ်သက်၍ တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

ရုရှားသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာကတည်းက ယူကရိန်းသည် အီရန်ဒီဇိုင်းထုတ် Shahed မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များ၏ အဆက်မပြတ်တိုက်ခိုက်မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ဇီလန်းစကီးက လက်ရှိစစ်ပွဲတွင် အီရန်အသုံးပြုနေသော မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များတွင် ရုရှားအစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ဗြိတိန်အပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားသည် အီရန်ဒုံးပျံများကို ကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို ကြီးကြပ်နေချိန်တွင် ယူကရိန်းသည် ၎င်း၏စျေးနှုန်းနည်းသော မောင်းသူမဲ့လေယာဉ် ကာကွယ်ရေးနည်းပညာကို အီရန်ဒီဇိုင်းထုတ် Shahed မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ရန် အလားအလာရှိသော နည်းလမ်းအဖြစ် ကိုးကား၍ မိတ်ဖက်အဖြစ် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ဇီလန်းစကီးက သီတင်းပတ်ကုန်တွင် ကိယက်ဗ်သည် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများနှင့် တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေပြီး လေကြောင်းကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုများကို ပေးအပ်နေကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။

“ကျွန်ုပ်တို့၏ ကဏ္ဍများမှ ကာကွယ်ရေးကဏ္ဍတွင် ထင်ရှားသော ရလဒ်များ ရရှိခဲ့ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် လက်တွေ့အထောက်အပံ့ကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည်” ဟု သူက ဆိုသည်။ “ကမ္ဘာ့အခြားနိုင်ငံများသည် တည်ငြိမ်မှုကို ခိုင်မာစေရန် ၎င်းတို့၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပေးဆပ်သင့်သည်” ဟု သူက ဆိုသည်။

သူ၏ မှတ်ချက်များသည် ယူကရိန်းနှင့် အမေရိကန်အရာရှိများက ရုရှားနှင့် စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် မူဘောင်တစ်ခုကို ဆွေးနွေးရန် ဖလော်ရီဒါတွင် နှစ်နိုင်ငံအစည်းအဝေးများ ကျင်းပခဲ့ပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

လုံခြုံရေးအာမခံချက်များနှင့် ကမ်းလှမ်းထားသော မြေယာများ လဲလှယ်ရေးသည် ရုရှား-ယူကရိန်း အကျပ်အတည်း၏ အဓိက အတားအဆီးများအဖြစ် ကျန်ရှိနေသည်။

ဖလော်ရီဒါတွင် ကျင်းပသော ဆွေးနွေးပွဲများ မတိုင်မီက ဇီလန်းစကီးက အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း အမေရိကန်သို့ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ် အကူအညီပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း Trump က အမေရိကန်သည် ယူကရိန်း၏ အကူအညီမလိုအပ်ဟု ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်တွေအကြောင်း ဘယ်သူ့ထက်မဆို ပိုသိတယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။

ယူကရိန်းနှင့် အမေရိကန်ခေါင်းဆောင်များအကြား တင်းမာမှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာသည့် လက္ခဏာများမှာ ဇီလန်းစကီးက အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း ရုရှားရေနံအပေါ် ပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်မှုများကို လျှော့ပေါ့ရန် အမေရိကန်အစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဝေဖန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အမေရိကန်ကမူ “လက်ရှိထောက်ပံ့ရေး၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှုကို တိုးမြှင့်ရန်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။

“ဝင်ငွေများသည် ရုရှားကို အပြစ်ကင်းသည်ဟု ခံစားရစေပြီး စစ်ပွဲကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်စေသည်၊ ထို့ကြောင့် ဖိအားကို ဆက်လက်ထားရှိရမည်ဖြစ်ပြီး ပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်မှုများသည် အလုပ်လုပ်ရမည်” ဟု ဇီလန်းစကီးက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် သူ၏ ဝေဖန်မှုကို ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။