အမေရိကန်တွင် ကျောက်မီးသွေးစွမ်းအင် ပြန်လည်ဦးမော့လာနေပုံနှင့် အကြောင်းရင်း

(SeaPRwire) –   ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သမ္မတထရမ့်သည် “ လှပသော သန့်စင်သော ကျောက်မီးသွေး၏ ငြင်းမရသော ချန်ပီယံ” ဟူသော ဆုတံဆိပ်ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၎င်း၏ ကျောက်မီးသွေး စီမံခန့်ခွဲသူများနှင့် သတ္တုတူးဖော်သူ အများအပြားနှင့်အတူ The White House တွင် ကျင်းပသော အခမ်းအနားတွင် လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး မကြာမီတွင်ပင် ကာကွယ်ရေးဌာနကို ကျောက်မီးသွေးသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ ဘီလျံဒေါ်လာတန်ဖိုးရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ဝယ်ယူရန် အမိန့်ပေးခဲ့ပြီး စွမ်းအင်ဌာနမှ ပြည်နယ် လေးခုရှိ ကျောက်မီးသွေးစက်ရုံများကို အဆင့်မြှင့်တင်ရန်အတွက် ခြောက်ခုမြောက် ပရောဂျက်များအတွက် ဒေါ်လာ သန်း ၁၇၅ သန်းကို ခွဲဝေပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

လွန်ခဲ့သော နှစ်အနည်းငယ်က သန့်စင်သော စွမ်းအင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတွင် ညစ်ညမ်းသော စက်ရုံများ ပိတ်သိမ်းခဲ့သည့် ဒေသများအတွက် Inflation Reduction Act မှတစ်ဆင့် ကျောက်မီးသွေး စီးပွားရေးမှ ပြောင်းလဲရန်အတွက် ကုန်ကျစရိတ် ဘီလျံ ၄ ဘီလျံကို ခွဲဝေပေးခဲ့ပြီး ကျောက်မီးသွေးသည် ထွက်ခွာတော့မည်ဟု ထင်ရသည်။ နှစ်ပေါင်း ၂၀ နီးပါးအတွင်း နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း ကျောက်မီးသွေး အသုံးပြုမှုသည် အလျင်အမြန် ကျဆင်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် မတိုင်မီက ကျောက်မီးသွေးသည် အမေရိကန် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၏ ၅၀% ကျော်ကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင်မူ ၁၅% သာ ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ကျောက်မီးသွေးမှ ထုတ်လွှတ်သော ညစ်ညမ်းမှုများသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အထွတ်အထိပ်မှ ၅၇% ကျဆင်းခဲ့သည်။

“သမ္မတ တာဝန်မယူမီက ကျောက်မီးသွေးအတွက် ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရတဲ့ ခေတ်ရေစီးကြောင်းတွေ၊ ရာသီဥတုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေ၊ ဒေသတွင်း ညစ်ညမ်းမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေ၊ ဆိုလာနဲ့ လေအားခွဲခွဲ လျှပ်စစ်တို့ရဲ့ ဈေးနှုန်းနိမ့်ကျမှုလို စျေးကွက်အင်အားတွေ ရှိခဲ့တယ်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်တွေအတွင်းမှာ အတော်အတန် ဈေးသက်သာခဲ့တယ်၊ ဒါကြောင့် ဒါတွေက ကျောက်မီးသွေးအတွက် အတားအဆီးတွေပါပဲ” ဟု Columbia University Center on Global Energy Policy မှ အကြီးတန်း သုတေသန ပညာရှင် Noah Kaufman က ပြောကြားခဲ့သည်။ “အဲဒီအချက်တွေ အားလုံးက လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်အတွင်း ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပါပြီ။”

ထရမ့်၏ ဆုတံဆိပ်က ပြောသလိုပဲ သမ္မတက အားလုံးကို အကြွေးတင်တယ်လို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းမှသည် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ဒေတာစင်တာများ၏ ပေါက်ကွဲထွက်လာမှုအထိ အခြားအချက်များစွာသည်လည်း ကျောက်မီးသွေး လုပ်ငန်းကို ပြန်လည် အသက်ဝင်စေရန် တာဝန်ရှိပါသည်။

The Tennessee Valley Authority သည် နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး အများပိုင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ကို ဦးစားပေးမည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ပင်စင်စားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကျောက်မီးသွေးစက်ရုံများကို ဆက်လက်လည်ပတ်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

Natural Resources Defense Council မှ မူဝါဒခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရေး ဒါရိုက်တာ Amanda Levin က ဤသည်မှာ ဒေတာစင်တာများ၏ တောင်းဆိုမှု မြင့်တက်လာမှုကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးကုမ္ပဏီများက အသုံးပြုနေသော နည်းဗျူဟာတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “သူတို့ဟာ သူတို့ရဲ့ သက်တမ်းကုန်တော့မယ့် ညစ်ညမ်းတဲ့ စက်ရုံတွေကို နည်းနည်းလေး ပိုကြာအောင် လည်ပတ်စေချင်တယ်။ ဒီလိုမျိုး တောင်းဆိုမှုတွေ အလျင်အမြန် တိုးလာမယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်” ဟု သူမက ဆိုသည်။

သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းကလည်း ကျောက်မီးသွေး အသုံးပြုမှု တိုးလာစေရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ကျောက်မီးသွေးမှ ထုတ်လုပ်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသည် ၁၃% တိုးလာခဲ့ပြီး သဘာဝဓာတ်ငွေ့မှ ထုတ်လုပ်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားမှာ ၃% ကျဆင်းခဲ့သည်။

“ဒီအချက်တွေ အားလုံးအပြင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တောင်းဆိုမှု တိုးလာတာ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းတာ၊ အခုဆိုရင် ကျောက်မီးသွေးစက်ရုံတွေကို ဖွင့်ထားဖို့ ထရမ့်အစိုးရရဲ့ တိကျတဲ့ အမိန့်တွေတောင် ရှိနေတာတွေ အားလုံး ပေါင်းစပ်ပြီး အထောက်အကူပြုနေတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဈေးနှုန်းကတော့ အကြီးမားဆုံး အကြောင်းရင်းလို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်” ဟု Levin က မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

ဒါဟာ အရင်လို ပြန်ဖြစ်တော့မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ “ဒီလို ပြန်လည်ဦးမော့လာတာတောင်မှ အရင်ကထက် အမေရိကန်အတွက် ကျောက်မီးသွေးရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက အများကြီး သေးငယ်သွားပါပြီ” ဟု Levin က ပြောကြားခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စွမ်းအင် တောင်းဆိုမှု ၃% တိုးလာခဲ့သော်လည်း ထိုတောင်းဆိုမှု၏ ၇၇% ကို ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်က ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်၏ တိုးတက်မှုသည် ကျောက်မီးသွေး ထုတ်လုပ်မှုမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများကို အစားထိုးပေးနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်က ကျောက်မီးသွေးစက်ရုံ ၇၁ ခုသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မာကျူရီနှင့် လေထု အဆိပ်အတောက် စံနှုန်းများ (MATS) အတွက် Biden အစိုးရ၏ ပြင်ဆင်ချက်များမှ ကင်းလွတ်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့ကြသည်။ ထိုပြင်ဆင်ချက်များသည် ကျောက်မီးသွေးလောင်ကျွမ်းသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ မာကျူရီနှင့် အခြားအန္တရာယ်ရှိသော လေထုညစ်ညမ်းမှုများ၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ၂၀၂၇ ခုနှစ်အထိ ခိုင်မာစေရန်နှင့် ညစ်ညမ်းမှုများကို အဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်သည်။ (ထရမ့်က ပြီးခဲ့သည့်လက ရပ်ဆိုင်းခဲ့သော ပြင်ဆင်ချက်များမှာ ဤပြင်ဆင်ချက်များပင်ဖြစ်သည်။)

Levin ၏ EPA အချက်အလက်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအရ ကင်းလွတ်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့သော စက်ရုံများသည် ပိုမိုညစ်ညမ်းစေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ “ကျွန်တော်တို့ သိတာက ကျောက်မီးသွေး ထုတ်လုပ်မှု တိုးလာတာတင် မကပါဘူး၊ ကျောက်မီးသွေးလောင်ကျွမ်းမှုကြောင့် အများပြည်သူ ကျန်းမာရေးကို အလွန်အမင်း ထိခိုက်စေတဲ့ ညစ်ညမ်းမှုတွေလည်း တိုးလာခဲ့ပြီး၊ မကြာခဏဆိုသလို သူတို့ ထုတ်လုပ်တဲ့ ပမာဏထက် ပိုများတဲ့ ပမာဏနဲ့ပါပဲ” ဟု Levin က ပြောကြားခဲ့သည်။ ကျောက်မီးသွေးသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ ညစ်ညမ်းမှုများကို ထိတွေ့မှုသည် ပန်းနာ၊ အဆုတ်ကင်ဆာနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ အပါအဝင် ဆိုးရွားသော ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မှုများ၏ အန္တရာယ်ကို တိုးစေကြောင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ “EPA ရဲ့ ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံပြီး ကင်းလွတ်ခွင့် တက်တက်ကြွကြွ လျှောက်ထားခဲ့သူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ စက်ရုံတွေကို ပိုညစ်ညမ်းအောင် လည်ပတ်စေဖို့ ပြောင်းလဲနေကြပါတယ်” ဟု သူမက ဆိုသည်။

ထရမ့်အစိုးရက ကျောက်မီးသွေးကို နိုင်ငံ၏ လူနေမှုစရိတ် ပြဿနာအတွက် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသော အဖြေတစ်ခုအဖြစ် ကြေညာခဲ့သော်လည်း ကျောက်မီးသွေးသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားခကို လျှော့ချမည်မဟုတ်ပါ။ အမှန်တကယ်တွင် ၎င်းသည် အများဆုံး ကုန်ကျစရိတ်ရှိသော စွမ်းအင်ရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ စွမ်းအင် အတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့ Energetics မှ သုတေသနပြုချက်အရ ထရမ့်အစိုးရ၏ ကျောက်မီးသွေးစက်ရုံများကို ဆက်လက်လည်ပတ်စေရန် ကြိုးပမ်းမှုသည် ၂၀၂၈ ခုနှစ်ကုန်တွင် အမေရိကန် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲသူများအတွက် ဘီလျံ ၃-၆ ဘီလျံ ကုန်ကျနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

ကျွမ်းကျင်သူများက အပိုင်းပိုင်း ခွဲ၍ ပြုလုပ်သော ပြောင်းလဲမှုများသည် ကျောက်မီးသွေး စီးပွားရေးရှိသော အသိုက်အဝန်းများအတွက် ပိုမို ထိခိုက်နစ်နာစေမည်ကို စိုးရိမ်နေကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ဖော့ဆီလောင်စာများမှ ပြောင်းလဲရန်အတွက် ဦးစားပေးရန်နှင့် စီစဉ်ရန် အခွင့်အလမ်းကို ပိတ်ဆို့နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အစိုးရသည် Federal Power Act ကို အသုံးပြု၍ ပင်စင်စားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော စက်ရုံများကို လည်ပတ်စေခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ မုန်တိုင်း သို့မဟုတ် အပူလှိုင်းများကဲ့သို့ ခေတ္တအရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် စက်ရုံများကို လည်ပတ်စေရန် အသုံးပြုလေ့ရှိသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အရာရှိများသည် ယခုတစ်ကြိမ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေမှာ စွမ်းအင် လိုငွေဖြစ်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် စက်ရုံများကို ဖွင့်ထားရန် အမိန့်ကို ၉၀ ရက် တိုးမြှင့်ခွင့်သာ ရှိသည်။

Citizens Action Coalition မှ အစီအစဉ် ဒါရိုက်တာ Ben Inskeep က “ဒါက စွမ်းအင် စီမံကိန်းအတွက် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေတဲ့ နည်းလမ်းပါ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တိုးမြှင့်မှုများကို စိန်ခေါ်နေသော အဖွဲ့များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ “ဒါတွေက တကယ်ကို တိုတောင်းတဲ့ အသက်ရှူပေါက်တွေပါ။ ဒီအမိန့်တွေက ၉၀ ရက်စာပဲ ရှိပြီး ကျောက်မီးသွေး လုပ်ငန်းရဲ့ အလုံးစုံ အနာဂတ်ကို ဘာမှ မပြောင်းလဲစေပါဘူး” ဟု သူက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါက အကောင်းဆုံးအနေနဲ့ တိုတောင်းတဲ့ ခေတ္တသက်သာမှုပဲ၊ အဆိုးဆုံးအနေနဲ့ကတော့ ဒေသခံ အသိုက်အဝန်းတွေဟာ အစားထိုး ထုတ်လုပ်မှုတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ ဒါမှမဟုတ် သူတို့ရဲ့ အသိုက်အဝန်းတွေကို ဆွဲဆောင်ဖို့ အခြား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ရှာဖွေဖို့ အချိန်ကို နှောင့်နှေးစေတာပါပဲ။”