ယူကရိန်းနှင့် အီရန်ကဲ့သို့သော စစ်ပွဲများသည် နိုင်ငံများကို ၎င်းတို့၏ စွမ်းအင်ကို မည်သို့ရယူရမည်ကို ပြန်လည်စဉ်းစားရန် တွန်းအားပေးနေသည်

(SeaPRwire) –   အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ရက်သတ္တပတ်ပင် မပြည့်သေးပေ။ ရေနံစျေးနှုန်းများ အလျင်အမြန် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ပိုမိုကြာရှည်သော ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားလာနိုင်သည့် အလားအလာများကြောင့် ဆက်လက်မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်။ ကာတာနိုင်ငံက အရည်ဓာတ်ငွေ့ (LNG) တင်ပို့မှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံကလည်း အဓိက ရေနံချက်စက်ရုံတစ်ခုကို ပိတ်ထားခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေ မည်သို့အဆုံးသတ်မည်ကို မသိရသေးပါ။

သို့သော်လည်း လာမည့်ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ ယခုအကျပ်အတည်းသည် ကျွန်ုပ်အား ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ခေတ်ရေစီးကြောင်းတစ်ခုကို သတိပေးနေသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပိုမိုပေါင်းစည်းလာခဲ့သည့် စွမ်းအင်စျေးကွက်များသည် ပိုမိုကွဲပြားလာမည့် ခေတ်ရေစီးကြောင်းကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားမည် သို့မဟုတ် အရှိန်မြှင့်လာမည်ဖြစ်သည်။ ပထဝီနိုင်ငံရေးများ ပူနွေးလာပြီး ကုန်သွယ်ရေးမိတ်ဖက်နိုင်ငံများ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု နည်းပါးလာသည်နှင့်အမျှ စွမ်းအင်လုံခြုံရေးသည် မည်သည့်စျေးနှုန်းဖြင့်မဆို ဦးစားပေးဖြစ်လာသည်။ ဤခေတ်ရေစီးကြောင်းသည် ယခင်ကတည်းက ဖြစ်ပေါ်နေပြီးဖြစ်သည်၊ အီရန်စစ်ပွဲသည် ၎င်းကို ပိုမိုအရှိန်မြှင့်ပေးမည်သာဖြစ်သည်။

အကျိုးဆက်များသည် အလွန်ကြီးမားမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံများသည် မိမိတို့၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း လွယ်ကူစွာရရှိနိုင်သော စွမ်းအင်ရင်းမြစ်များကို ပိုမိုအားကိုးလာကြမည်ဖြစ်သည်။ ကုန်သွယ်မှု လျော့နည်းလာပြီး ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာခြင်းသည် အချို့ဒေသများတွင် စွမ်းအင်စျေးနှုန်းကို ပိုမိုမြင့်မားစေနိုင်သည်။ စွမ်းအင်ကူးပြောင်းရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အီရန်ပဋိပက္ခသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော လှုံ့ဆော်မှုနှစ်ခုကို ထိပ်တိုက်တွေ့စေမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများအပြားသည် မိမိတို့၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း သန့်စင်သောစွမ်းအင်ကို ပိုမိုလျင်မြန်စွာ အသုံးပြုလိုကြမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကွဲပြားနေသော ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များသည် ပိုမိုခက်ခဲပြီး စျေးကြီးစေနိုင်သည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်မြေပုံ ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ အီရန်စစ်ပွဲသည် ဤပြောင်းလဲမှုတွင် နောက်ဆုံးအကြိမ် ထိတ်လန့်မှုဖြစ်သည်။ “ ကောင်းမွန်စွာလည်ပတ်နေသော၊ အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်နေသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစျေးကွက်များထဲသို့ ပေါင်းစည်းခြင်းဟူသော ရှေးဟောင်းဆေးတစ်လက်သည် အကျိုးကျေးဇူးများကို ဆက်လက်ပေးစွမ်းနေဆဲဖြစ်သည်” ဟု Jason Bordoff နှင့် Meghan O’Sullivan တို့က ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က Foreign Affairs တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ “ သို့သော် စျေးကွက်များ ကိုယ်တိုင် ကွဲပြားလာပြီး စွမ်းအင်ကို နည်းလမ်းသစ်များဖြင့် လက်နက်အဖြစ် အသုံးချလာသည့်အခါ ၎င်းသည် ကာကွယ်မှုကို လျော့နည်းစေနိုင်သည်။”

ပထဝီဝင် ကန့်သတ်ချက်များသည် အမြဲတမ်း စွမ်းအင်စျေးကွက်များကိုသာမက လူ့အဖွဲ့အစည်းကိုပါ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပုံဖော်ရာတွင် အဓိကအချက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ John D. Rockefeller သည် ရေနံတွင်းများအား လိုအပ်သောမြို့များနှင့် ဆက်သွယ်ပေးသည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ – ရေနံချက်စက်ရုံများ၊ မီးရထားလမ်းများ၊ နောက်ဆုံးတွင် ပိုက်လိုင်းများ – ကို ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် သူ၏အင်ပါယာကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ဦးတည်သော ရေနံကို အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့မှုသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပုလဲဆိပ်ကမ်းကို တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အစ္စရေးကို အမေရိကန်၏ ထောက်ခံမှုအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အာရပ်နိုင်ငံများက ဦးဆောင်သော ၁၉၇၃ ခုနှစ် ရေနံပိတ်ဆို့မှုသည် စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ယင်းက နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။

သို့သော် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးခေတ်တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ စွမ်းအင်စျေးကွက်များ – အဓိကအားဖြင့် ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ကျောက်မီးသွေး – သည် နိုင်ငံများအကြား ပိုမိုစည်းလုံးလာခဲ့သည်။ ရေနံအတွက် ပိုက်လိုင်းများ၊ သင်္ဘောများနှင့် မီးရထားလမ်းများ ကွန်ရက်တစ်ခုသည် ကမ္ဘာအနှံ့သို့ လောင်စာဆီကို သယ်ဆောင်ပေးပြီး စစ်မှန်သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစျေးကွက်ကို ဖန်တီးပေးသည်။ LNG ၏ ထွန်းကားလာမှုသည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကိုလည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်နိုင်စေခဲ့သည်။ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ဓာတ်ငွေ့တင်သွင်း/တင်ပို့ အခြေခံအဆောက်အအုံများ တိုးချဲ့လာသည်နှင့်အမျှ ယင်းကုန်ပစ္စည်းသည် တစ်နေ့တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစျေးကွက်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်နိုင်မည်ဟု ထင်ရသည်။

သို့သော် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး စွမ်းအင်တွင် လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှု၏ မည်သည့်အိပ်မက်ဆန်ဆန် အရာကိုမဆို တစ်ညတည်း ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ ဥရောပသားများသည် ဓာတ်ငွေ့လက်ကျန်များကို ပြည့်ဖြိုးစေရန် ကာတာနှင့် အမေရိကန်ကို ကြည့်ခဲ့ကြသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ပြည်တွင်း ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲ စွမ်းအင်ရင်းမြစ်များကို တိုးချဲ့ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြပြီး နိုင်ငံအချို့တွင် နျူကလီးယားစွမ်းအင်ကဲ့သို့သော နည်းပညာများကို တိုးချဲ့ရန် အခွင့်အလမ်းများကို ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။

အီရန်စစ်ပွဲသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ကုန်သွယ်မှုအပေါ် ကျန်ရှိနေသော ယုံကြည်မှုအများစုကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ အီရန်သည် တစ်နေ့လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း ၁၆ သန်းကျော်ကို ပုံမှန်ဖြတ်သန်းရာလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားသို့ ဝင်ရောက်မှုကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြောင်း Rystad Energy ၏ အဆိုအရ သိရသည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး LNG တင်ပို့သူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ကာတာနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်မှုအားလုံးကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး ဥရောပနှင့် အာရှရှိ နိုင်ငံများကို အခက်အခဲဖြစ်စေခဲ့သည်။

ဤအခြေအနေများအပေါ် တုံ့ပြန်မှုသည် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ကို အထောက်အကူပြုမည်မှာ သေချာသည်။ နိုင်ငံများသည် မိမိတို့၏ စွမ်းအင်ရင်းမြစ်များကို တတ်နိုင်သမျှ စျေးသက်သာစွာနှင့် လျင်မြန်စွာ တည်ဆောက်လိုကြသည်။ အများစုမှာ၊ အထူးသဖြင့် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းလောင်စာအရင်းအမြစ်များ မရှိသော နိုင်ငံများတွင်၊ ယခုဆိုလျှင် ဆိုလာနှင့် လေအားလျှပ်စစ်ကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် သန့်ရှင်းသောအောင်ပွဲမဟုတ်ပါ။ အမေရိကန်ကဲ့သို့ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ ပေါများသော နေရာများသည် ဆက်လက်၍ အားထုတ်ကြမည်ဖြစ်သည်။ အခြားသူများစွာက ရောနှောမှုကို လိုက်နာကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဧရာမ ကျောက်မီးသွေးကဏ္ဍသည် တိုးတက်နေသော်လည်း ၎င်း၏ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်လုပ်ငန်းလည်း တိုးတက်နေသည်။

အခြားစိန်ခေါ်မှုများလည်း ရှိသေးသည်။ ပိုမိုကွဲပြားနေသော ကမ္ဘာသည် သန့်စင်သောစွမ်းအင်နည်းပညာများကို ရရှိရန် ပိုမိုခက်ခဲစေနိုင်သည်။ International Monetary Fund မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်သော အစီရင်ခံစာတစ်ခုအရ အရေးကြီးသော သတ္တုများ၏ ကုန်သွယ်မှု အနှောင့်အယှက်သည် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်နှင့် လျှပ်စစ်ကား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ၃၀% အထိ လျှော့ချနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

အကယ်၍ အခြေအနေများ တည်ငြိမ်သွားပါက၊ စွမ်းအင်အသစ်စနစ်သည် ပိုမိုစျေးကြီးသော်လည်း ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပိုမိုသန့်ရှင်းမည်ကို အာမခံရန် အလုပ်ပိုမိုလုပ်ရန် လိုအပ်သည်။

ဤသတင်းကို သင့်အီးမေးလ်သို့ ရယူရန်၊ TIME CO2 Leadership Report newsletter သို့ စာရင်းသွင်းပါ။

ဤသတင်းသည် TIME နှင့် Journalism Funding Partners တို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့် ထောက်ပံ့ထားသည်။ TIME သည် အကြောင်းအရာအတွက် တစ်ဦးတည်း တာဝန်ရှိပါသည်။