ကမ္ဘာ့တောင်ခြမ်းဒေသသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ အကျဉ်းထောင်ချစနစ် ကွန်ရက်ထဲ မည်သို့ကျရောက်ခဲ့ရသလဲ။

(SeaPRwire) –   ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၊ အဲဗားဂလိဒ်စ် (Everglades) ရှိ “ Alligator Alcatraz” ဟု လူသိများသော၊ ယခုအခါ ပိတ်ထားပြီဖြစ်သည့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးထိန်းသိမ်းရေးစခန်း။ ကာရေဘီယံတစ်လွှားတွင် ပေါ်ပေါက်လာနေသည့် နိုင်ငံခြားမှ ရန်ပုံငွေဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော “ ပုံစံသစ်” အကျဉ်းထောင်များ။ ထို့ပြင် အယ်လ်ဆာဗေဒေါနိုင်ငံရှိ CECOT အကျဉ်းထောင်ကြီး၊ ယင်းအကျဉ်းထောင်သို့ ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် အမေရိကန်မှ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရသူ Kilmar Abrego Garcia အပါအဝင် လူ ၂၅၀ ကျော်ကို ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အားလုံးက လူအများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် အကျဉ်းချသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမြင်တစ်ရပ် မည်သို့ပျံ့နှံ့နေသည်ကို၊ တစ်ဆောင်ပြီးတစ်ဆောင် ဖော်ပြနေပါသည်။

ဤအကျဉ်းထောင်များသည် ရာဇဝတ်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းအဖြစ် အကျဉ်းထောင်များ တည်ဆောက်ခြင်းအပေါ် ပိုမိုစွဲလမ်းလာမှုကို သရုပ်ဖော်ပြနေသည်။ ဤချဲ့ထွင်မှု အများစုသည် အနည်းဆုံး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့မှ ငွေကြေးထောက်ပံ့ထားသည်။ ထရန့်အစိုးရ၏ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးအကူအညီ ဘတ်ဂျက်ကို အကြီးအကျယ် ဖြတ်တောက်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း ယင်းအတိုင်းဖြစ်သည်။ ဤအကျဉ်းထောင်များ အသီးသီးသည် ဘေးကင်းလုံခြုံသော လူ့အဖွဲ့အစည်းများ ဖန်တီးရန် ပိုမိုထိရောက်ပြီး လူသားဆန်သည့် ချဉ်းကပ်မှုများမှ အရင်းအမြစ်များကို လမ်းလွှဲယူနေကြသည်။

ဥပမာအားဖြင့်၊ ဒတ်ခ်ျကာရေဘီယံကျွန်းဖြစ်သော Sint Maarten တွင် Point Blanche Prison and House of Detention Facilities ကို United Nations Office for Project Services စီမံကိန်းမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်နေသည်။ ကုန်ကျစရိတ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၂ သန်းခန့် ရှိပြီး အများစုမှာ ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်ဂီယာနာတွင် ပြင်သစ်အစိုးရသည် ယူရို သန်း ၄၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၅၀ သန်းခန့်) ကို အကျဉ်းထောင်အသစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန် သုံးစွဲနေသည်။ ထို့ပြင် ဘဟားမားတွင် ဇူလိုင်လက စတင်ခဲ့သည်။

စာရင်းက ဆက်ရှိနေပါသေးသည်။ ထရီနီဒက်တွင် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဝန်ကြီးက ၂၆၈ နှစ်သား Port of Spain Prison ကို အကျဉ်းထောင်အသစ်အတွက် လေးဆင့်ခွဲ၍ ပိတ်သိမ်းသွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအစိုးရသည် အကျဉ်းထောင်အသစ်တစ်ခုကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်နေသည်။ ဂျမေကာတွင် ဝန်ကြီးချုပ် အန်ဒရူး ဟိုနက်စ် (Andrew Holness) က နှင့် စီမံကိန်းအတွက် မြေနေရာကိုလည်း လုပ်ဆောင်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အလားတူ စီမံကိန်းများကို နှင့် ဟွန်ဒူးရပ်စ်တို့တွင် လုပ်ဆောင်နေပြီး အဆိုပါတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အယ်လ်ဆာဗေဒေါရှိ အမြင့်ဆုံးလုံခြုံရေး အဆောက်အအုံများကို ပုံစံယူကာ တည်ဆောက်နေသည်။

ရှင်းရှင်းပြောရလျှင် ဤကာရေဘီယံအကျဉ်းထောင်များကို ပိတ်ပစ်သင့်ပါသည်။ အခြေအနေများမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလွန်းလှသည်- လူဦးရေပြည့်ကျပ်နေခြင်း၊ ရောဂါများ ပေါများခြင်း၊ ပညာရေး သို့မဟုတ် အလုပ်အကိုင်သင်တန်းများကဲ့သို့ အရည်အသွေးမြင့် အစီအစဉ်များအတွက် နေရာမရှိသလောက်ဖြစ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ထရီနီဒက်ရှိ Port of Spain Prison မှာ အသုံးမဝင်တော့ခြင်း၊ လူပြည့်ကျပ်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် မညီညွတ်ခြင်းနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကဲ့သို့ပင် ၊ ၎င်းတွင် ရှိပြီး လူသားများသည် သတင်းစာစက္ကူများထဲတွင် မစင်စွန့်နေရသည်။

သို့သော် အစိုးရ၏ အချိန်၊ ငွေကြေးနှင့် နိုင်ငံခြားအကူအညီများကို အကျဉ်းထောင်များ တည်ဆောက်ခြင်းအပေါ် အလွန်အကျွံ အာရုံစိုက်ခြင်းသည် အမြင်ကျဉ်းမြောင်းပြီး ထိရောက်မှုမရှိပါ—၎င်းသည် ပိုမိုလုံခြုံသော လူ့အဖွဲ့အစည်းများကို တကယ်တမ်းတည်ဆောက်ခြင်းမရှိဘဲ ရာဇဝတ်မှုအပေါ် ပြင်းထန်သော သဘောထားကို ဖော်ပြသည့် လှပသောနည်းလမ်းတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ “ပုံစံသစ်” အကျဉ်းထောင်အသစ်များပင်လျှင် လူမဆန်သောအခြေအနေများ၊ ပညာရေး၊ ကျွမ်းကျင်မှုတည်ဆောက်ခြင်း သို့မဟုတ် လူ့အဖွဲ့အစည်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ဆံ့ရေးအတွက် အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော အစီအစဉ်များ မရှိခြင်းနှင့် ကန့်သတ်ထားသော ကြီးကြပ်မှုများကြောင့် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့တိုင် ကာရေဘီယံနှင့် လက်တင်အမေရိကတစ်လွှားရှိ အစိုးရများသည် အကျဉ်းထောင်တည်ဆောက်ရေးအတွက် ဒေါ်လာသန်းရာပေါင်းများစွာကို ဆက်လက်သုံးစွဲနေကြသည်။

ယေဘုယျအားဖြင့်၊ ကမ္ဘာ့တောင်ပိုင်းအစိုးရများသည် ကြီးမားသော နိုင်ငံတကာလှူဒါန်းမှုများ သို့မဟုတ် ချေးငွေများဖြင့်သာ ဤသို့သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမျိုးကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀ အတွင်း ဤကဏ္ဍတွင် အဓိက ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၃-၂၀၂၂ မှ အနည်းဆုံး ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များ၏ ပထမဆယ်စုနှစ်ခန့်တွင် “Plan Colombia” ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် USAID နှင့် Federal Bureau of Prisons ကဲ့သို့သော အမေရိကန်အေဂျင်စီများသည် အနည်းဆုံး ၁၆ ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကနေဒါနိုင်ငံကမူ ဟေတီတွင်၊ ၎င်းသည် နှင့်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ရာနှင့်ချီသောလူများ အကျဉ်းထောင်မှ ထွက်ပြေးခဲ့သောအခါ၊ ထိန်းသိမ်းထားသည်။

ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံသည် ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းသော နိုင်ငံတကာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကြားဝင်စွက်ဖက်မှုများ မည်သို့မှားယွင်းခဲ့ပုံကို သွန်သင်ပြသသည့် ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များအစောပိုင်းမှစ၍ ဒိုမီနီကန်အစိုးရသည် ဥရောပရန်ပုံငွေဖြင့် ခေတ်မီပြီး ကောင်းမွန်စွာ စီမံခန့်ခွဲထားသော “ပုံစံသစ်” အကျဉ်းထောင်များကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အခြေအနေများ၊ တရားမျှတမှုနှင့် ထပ်တလဲလဲ ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်နှုန်းများကို သိသိသာသာ တိုးတက်စေခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရသည် နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေသော အဂတိလိုက်စားမှုနှင့် ကြိုတင်ထိန်းသိမ်းမှုများကို အလွန်အကျွံအသုံးပြုမှုကို မဖြေရှင်းခဲ့သောကြောင့် အကျဉ်းထောင်လူဦးရေသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း တိုးလာခဲ့ပြီး၊ ကြိုတင်ထိန်းသိမ်းမှုနှုန်းမှာလည်း အလွန်မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်။ ဆိုးရွားသောအခြေအနေများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အစိုးရသည် ကြိုတင်ထိန်းသိမ်းမှုများကို လျှော့ချရန် ရှင်းလင်းသောလမ်းကြောင်းမရှိဘဲ အကျဉ်းထောင်များ ပိုမိုတည်ဆောက်ရန် စီစဉ်နေသည်။

အကျဉ်းထောင်တည်ဆောက်ရေးက ဗဟိုချက်ဖြစ်လာတဲ့အခါ ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်မလဲ။ ဥပဒေစနစ်များ၊ သာမန်ပြစ်မှုများနှင့် အသေးစားပြစ်မှုများ၊ မညီမျှမှုနှင့် လူမှုရေးအရ ဖယ်ကြဉ်ခံရမှုကဲ့သို့သော ရာဇဝတ်မှု၏ အဓိကအကြောင်းရင်းများကို ခြုံငုံသုံးသပ်ခြင်း—တို့သည် ဘေးဖယ်ကျန်ရစ်သွားကြသည်။

ကမ္ဘာ့တောင်ပိုင်းတစ်လွှားရှိ ကြိုတင်ထိန်းသိမ်းမှုနှုန်းများက ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၏ အဓိကပန်းတိုင်မှာ အကျဉ်းထောင်များ တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်လာသောအခါ တရားမျှတမှုကို မည်သို့ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။ နိုင်ငံများစွာတွင် အကျဉ်းကျခံရသူ တစ်ဝက်ကျော်သည် မည်သည့်ပြစ်မှုမှ အပြစ်မထင်ရှားသေးဘဲ; ကာရေဘီယံနိုင်ငံအချို့တွင် ဖမ်းဆီးခံရသူများသည် အပေါ်တွင် နာတာရှည်ဆိုးရွားစွာ ကြာမြင့်စွာနေထိုင်ရပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ၎င်းတို့ ချမှတ်ခံရမည့် ပြစ်ဒဏ်ထက်ပင် တရားစီရင်မှုကို စောင့်ဆိုင်းရသည့် အချိန်ပိုမိုကြာမြင့်တတ်သည်။ တရားရုံးများသည် ကြိုတင်ထိန်းသိမ်းမှုကို ရက်အနည်းငယ်ထက် ပိုမိုမထားရှိရန် တားမြစ်သည့် ဥပဒေများကို ပုံမှန်အတိုင်း လျစ်လျူရှုပြီး ထိုသို့သော ထိန်းသိမ်းမှုများကို “တရားမျှတမှု” အဖြစ် မှတ်ယူကြသည်; စွပ်စွဲခံရသူများကို အပြစ်မတင်ရသေးသော်လည်း အပြစ်ပေးနေကြသည်။ ထရီနီဒက်နှင့် တိုဘာဂိုရှိ တရားရုံးများသည် လျင်မြန်စွာ စစ်ဆေးခံပိုင်ခွင့်ကို လုံးဝ ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့်၊ ကြိုတင်ထိန်းသိမ်းခံရသူများသည် အာမခံမတတ်နိုင်သော သို့မဟုတ် လုံလောက်သော ဥပဒေအကူအညီ မရနိုင်သော နယ်စွန်နယ်ဖျားမှ လူများဖြစ်ကြသည်။ ပြည်သူ့ရှေ့နေများသည် ရန်ပုံငွေ နာတာရှည် လိုအပ်နေခြင်းကြောင့် အဆင်းရဲဆုံးသော လူပုဂ္ဂိုလ်များသည် အကြာမြင့်ဆုံး ကြန့်ကြာမှုများနှင့် အားအနည်းဆုံး ထောက်ခံမှုတို့ကို ကြုံတွေ့ရပြီး ၎င်းသည် ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်သည့် ယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

တရားမျှတမှုသို့သွားရာလမ်းကြောင်းသည် ပုံပေါ်နေပြီဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ လိုက်နာရန်သာ လိုအပ်သည်။ လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲမှု အစီအစဉ်များ၊ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး တရားမျှတမှု အလေ့အကျင့်များ၊ အာမခံပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး ဝန်ဆောင်မှုများသည် ပြည်သူ့ဘေးကင်းလုံခြုံမှုကို မထိခိုက်စေဘဲ အကျဉ်းချမှုကို လျှော့ချပေးကြောင်း အထောက်အထားများက ဖော်ပြသည်။

ဂျမေကာ၏ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော အစီအစဉ်သည် ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခံရသူများ၊ ထိခိုက်နစ်နာစေသူများနှင့် ရပ်ရွာလူထုတို့အကြား ဆွေးနွေးပြောဆိုခြင်းဖြင့် ပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းပေးသည်။ ရပ်ရွာအခြေပြုစင်တာများစွာမှတစ်ဆင့် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် တရားရုံးလုပ်ငန်းများ နောက်ကျကျန်နေခြင်းနှင့် ပြစ်မှုကျူးလွန်မှု ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်ပွားခြင်းတို့ကို လျှော့ချရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ဂျမေကာ၏ အတွေ့အကြုံက ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး တရားမျှတမှုသည် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး၊ ယုံကြည်မှုနှင့် လူမှုပေါင်းစည်းညီညွတ်မှုကို မည်သို့ ခိုင်မာစေနိုင်သည်ကို ပြသပြီး၊ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးသည် ဖယ်ကြဉ်ခြင်းမှမဟုတ်ဘဲ ပေါင်းစည်းခြင်းမှ ပေါက်ဖွားလာကြောင်း ပြသသည်။

ကျွန်ုပ်တို့ကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ မူဝါဒချမှတ်သူများက “ပုံစံသစ် အကျဉ်းထောင်” တစ်ခုကို ညွှန်ပြခိုင်းလေ့ရှိပြီး ကျွန်ုပ်တို့က ၎င်းတို့ကို အတူတူပင် ပြောပြသည်– “ပုံစံသစ် အကျဉ်းထောင်များ” ဟူ၍ မရှိပါ၊ လူသားဆန်သော၊ ဘက်စုံပြည့်စုံသော၊ ကိုလိုနီစနစ်ကို ဖယ်ရှားထားသည့် စနစ်များသာ ရှိသည်။ ထိရောက်သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုသည် ပြည်သူ့ရန်ပုံငွေများကို အကျဉ်းခန်းများ တည်ဆောက်ခြင်းမှ ဥပဒေစနစ်များကို ပြန်လည်စဉ်းစားခြင်းနှင့် လူများ ၎င်းတို့၏လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည့် လူမှုဝန်ဆောင်မှုများကို ချဲ့ထွင်ခြင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းစေပြီး၊ ထိုသို့ဖြင့် ရာဇဝတ်မှုများ မဖြစ်ပွားစေရန် ကာကွယ်ပေးကာ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးကို ပိုမိုလုံခြုံစေပါသည်။