ကနေဒါသည် နိုင်ငံရေးလက်တွေ့ဝါဒခေတ်သို့ ဝင်ရောက်လာပြီ။

(SeaPRwire) –   ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က အမေရိကန်-ကနေဒါ ကုန်သွယ်ရေးဆွေးနွေးပွဲများ ရပ်တန့်နေခြင်းနှင့် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်နှင့် နောက်ဆုံး စကားပြောခဲ့သည့် အချိန်နှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းသောအခါ ကနေဒါဝန်ကြီးချုပ် မာ့ခ် ကာနေး က “ဘယ်သူဂရုစိုက်လို့လဲ။ ဒါက အသေးအဖွဲ ကိစ္စပါ။ အရေးကြီးလာမှ သူ့ကို ကျွန်တော် ပြန်ပြောပါ့မယ်။” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင်၊ ဤကိစ္စကို အလေးအနက်မထားဟု ဝေဖန်မှုများနှင့် ပြောဆိုချက်များ ကြုံရသောအခါ ကာနေးက ၎င်း၏ မှတ်ချက်များကို “အလေးအနက် ကိစ္စတစ်ခုအတွက် စကားလုံးရွေးချယ်မှု မမှန်ကန်ခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုကာ ခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်ပင် အလေးအနက်ထားရမည့် ကိစ္စဖြစ်သည်။ ကနေဒါအတွက်၊ ထရန့်နှင့် ဆက်ဆံရခြင်းသည် နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာ၊ စီးပွားရေးလုံခြုံရေးနှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေး မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ မေးခွန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတည်ရှိမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသော ကိစ္စရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

ကာနေးအနေဖြင့် ရုတ်တရက်ပြောဆိုမှုများအတွက် ခုခံကာကွယ်ရန် အကြောင်းပြချက်အချို့ ရှိနိုင်ပါသည်။ ပြီးခဲ့သည့်လက ထရန့်က ကနေဒါကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် အပိုဆောင်း ၁၀% အခွန်ကောက်ခံမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အွန်တေရီယိုပြည်နယ်က အမေရိကန် တီဗီကွန်ရက်များတွင် ကြော်ငြာတစ်ခုထုတ်လွှင့်ပြီးနောက် ဆွေးနွေးပွဲများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ အဆိုပါကြော်ငြာတွင် အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ရော်နယ် ရီဂင်၏ “အခွန်များက အမေရိကန်တိုင်းကို ထိခိုက်စေသည်” ဟူသော စကားကို ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုကြော်ငြာကြောင့် ထရန့် ဒေါသထွက်ခဲ့ပြီး ၎င်းကို “FRAUD” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကာနေးက ထိုကြော်ငြာကို ခဲ့ပြီး ထရန့်ကလည်း အပိုဆောင်းအခွန်ကို ခဲ့သည်။

ထရန့်၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများသည် ကာနေးနှင့် ကနေဒါတို့ ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုများကို သတိပေးချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်ခန့်က ထရန့် ရာထူးပြန်လည်ရယူရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် ကနေဒါသည် သီးခြားပစ်မှတ်ထားခံခဲ့ရသည်။ ထရန့်က ကနေဒါသည် “၅၁ ခုမြောက် ပြည်နယ်” ဖြစ်သင့်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ ပို့ကုန်များ၏ ကို နယ်စပ်တောင်ဘက်သို့ ပို့ဆောင်နေရသည့် နိုင်ငံအတွက် အခွန်များက ပြင်းထန်သော အန္တရာယ် ဖြစ်စေပါသည်။ ကုန်သွယ်မှုသည် ကနေဒါ၏ GDP ၏ ကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။

ကာနေး၊ ၊ လာမည့်နှစ် USMCA ၏ မတိုင်မီ အမေရိကန် အခွန်အကောက်များကို လျှော့ချရန် သို့မဟုတ် ဖယ်ရှားရန် ကြိုးပမ်းနေပါသည်။ သို့သော် ထိုအရာကို အောင်မြင်ရန်မှာ Waiting for Godot ကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ကာနေးသည် လာမည့်အပတ်တွင် FIFA ကမ္ဘာ့ဖလား မဲနှိုက်ပွဲအတွက် အမေရိကန်သို့ သွားရောက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ။ သို့သော် သူက အချက်ပြမှု လွန်ကဲလိုခြင်း မရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အမေရိကန်ကလည်း ကုန်သွယ်ရေးဆွေးနွေးပွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ “” မရှိသေးပါ။

ထရန့်နှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရေး အလားအလာ သည်နှင့်အမျှ၊ ကာနေးသည် အရေးကြီးသော ကဏ္ဍများကို ဆက်လက်ရှင်သန်စေရန် ခဲ့ပြီး ၎င်း၏အစိုးရက အခြားနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးကို နက်ရှိုင်းအောင် လုပ်ဆောင်နေပါသည်။ ထိုနိုင်ငံများတွင် ကနေဒါသည် မကြာသေးမီကအထိ သံတမန်ရေးရာ အခက်အခဲများ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော နိုင်ငံများလည်း ပါဝင်သည်။

ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က ကနေဒါနှင့် အိန္ဒိယတို့သည် ကုန်သွယ်ရေးဆွေးနွေးပွဲများ နေပြီဟူသော သတင်းဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုကို ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၅၀ အထိ နှစ်ဆတိုးမြှင့်ရန် ရည်ရွယ်ထားပါသည်။ ယင်းသည် နှစ်နှစ်ခန့်အစောပိုင်းက ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း Justin Trudeau ၏ အစိုးရက ကနေဒါမြေပေါ်တွင် ဆစ်ခ် ကနေဒါနိုင်ငံသားတစ်ဦး လုပ်ကြံခံရမှုတွင် အိန္ဒိယအစိုးရ သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း သိသာထင်ရှားသော ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို ကြောင့် နိုင်ငံနှစ်ခုတို့သည် ရန် ဖြစ်ခဲ့သည်။

နောက်တစ်ခုမှာ ကာနေးသည် ပြီးခဲ့သည့်လက တရုတ်ခေါင်းဆောင် ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် ဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံနှစ်ခုကြား ရှစ်နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် အဆင့်မြင့်တွေ့ဆုံမှုဖြစ်ကာ “ထင်ရှားနေသော ကုန်သွယ်ရေးပြဿနာများနှင့် စိတ်အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေသည့် အချက်များကို ဖြေရှင်းရန်” ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါအာဏာပိုင်များက ဘဏ်လိမ်လည်မှုဖြင့် အမေရိကန်၏ ဖမ်းဝရမ်းအရ Huawei အမှုဆောင် Meng Wanzhou ကို ပြီးနောက် ဆက်ဆံရေးများ ဆိုးရွားခဲ့သည်။ တရုတ်က ထိုအချိန်အပြီး မကြာမီတွင် ကနေဒါနိုင်ငံသား Michael Spavor နှင့် Michael Kovrig တို့ကို အော့တဝါက “” သူလျှိုလုပ်မှု စွဲချက်များဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ သုံးဦးစလုံးကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံနှစ်ခုကြား တင်းမာမှုများ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။

ယနေ့ ကနေဒါသည် ထရန့်၏ မကြုံစဖူး ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် အခြားနိုင်ငံများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် ရွေးချယ်စရာ နည်းပါးနေပါသည်။ သို့သော် စီးပွားရေးပိုင်းတွင်ပင် ကုန်သွယ်ရေး ကွဲပြားမှုသည် ရေတိုနှင့် အလယ်အလတ်ကာလတွင်သာ အောင်မြင်နိုင်ခြေ ရှိပါသည်။

ထို့ပြင် ကနေဒါသည် ၎င်း၏ ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံမှုတွင် မည်သည့်နေရာ၌ “red lines” (ကျော်လွန်၍မရသော ကန့်သတ်ချက်များ) ထားရှိသင့်သည်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် နယူးဇီလန်နိုင်ငံမှ အရာအားလုံးကို ရောင်းချဝယ်ယူ၍ မရနိုင်ပါ။ သို့သော် ကနေဒါသည် ထရန့်ကို ရိုးရှင်းစွာ တုံ့ပြန်နေမည့်အစား မည်သူနှင့် မည်မျှ ကုန်သွယ်မှုလုပ်သင့်သည်ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

အိန္ဒိယနှင့် ဆက်ဆံရေးတွင် ကနေဒါ၏ သဘောထားပြောင်းလဲမှုကို ဆွေးနွေးရာ၌ ကနေဒါနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Anita Anand က ၎င်းသည် “ကျွန်ုပ်တို့ ရောက်ရှိနေသော ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပတ်ဝန်းကျင်ကို တုံ့ပြန်သည့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအပေါ် လုံးဝအသစ်သော ချဉ်းကပ်မှု” ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ။ ယင်းမှာ ထရန့်နှင့် ကာနေးက “သေဆုံးပြီးမြေမြှုပ်ထားပြီ” ဟု ကမ္ဘာ့လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေးစနစ်ကို တိုက်ရိုက်မဟုတ်ဘဲ ရည်ညွှန်းပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

အရာအားလုံး သည် ကနေဒါနိုင်ငံသည် realpolitik (လက်တွေ့နိုင်ငံရေး) ခေတ်ထဲသို့ ရောက်ရှိနေပြီဟု ဖော်ပြနေပါသည်။ ယခင်နှစ်များက နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒများထက် တန်ဖိုးနည်းပြီး အချို့ကမူ ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်း ပိုမိုနည်းပါးသည်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း နိုင်ငံတော်၏ သာယာဝပြောရေး အောက်ခြေလိုင်း (အဓိကရည်မှန်းချက်) ကိုသာ အာရုံစိုက်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သင်၏ ကိုယ်ကျင့်တရားများကို စားသုံး၍ မရနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။